Może za dużo się rozpisałem, ale wiem, że po tak długiej nieobecności interesuje Cię każdy szczegół ze stron rodzinnych.
W związku z potrzebami okolicznej ludności rozwinęły się teraz w naszym miasteczku różne warsztaty pracy, jak: tartak, elektrownia, dział napraw rowerów i zegarków, rzeźbiarnia, mechaniczny z kuźnią i blacharnią, jak również krawiectwo, szewstwo i inne. Jest też poradnia lekarska i mleczarnia okręgowa, której kierownikiem jest Mariański Hadrian i ma do pomocy Grzybowskiego Juliusza, Salwatora Markowskiego, Witalisa Miłosza, Leonarda Gondka, Agnelego Orlińskiego i innych. Prefektem w Paprotni [ 18 ] jest nadal ks. Zdzisław Piechowiak. - W budynku za dawnym internatem jest teraz schronisko PCK (Polski Czerwony Krzyż), w którym przebywa kilkunastu, b. żołnierzy polskich inwalidów. Opiekę nad nim ma Fulgenty o. Bąk przy pomocy Euzebiusza Abramowicza, Jerzego Dudka i Szymona Jankowskiego. W grudniu ub. roku wyszedł też po długiej przerwie miesięcznik "Rycerz" na grudzień-styczeń. Następny numer i coś w rodzaju kalendarza są w przygotowaniu Izydora Koźbiała i Cypriana Grodzkiego. Kuźba Łukasz pracuje teraz u Wójcika Józefa [ 19 ]. Dawny nasz znajomy i współpracownik Justyn Nazim zajęty jest w administracji [ 20 ] i ma do pomocy Piusa Kosiora, Sebastiana Sobczyńskiego i Odyliona [ 21 ]. Maksymilian Belka, Jan Vianey, Sergiusz i Agatonik [ 22 ] też są zajęci w drugim dziale administracji i przyjmują zlecenia na różne prace z zewnątrz. A Twoi starzy znajomi Salezy, Wawrzyniec i Antonin Winiarski reperują zegarki. Manswet i Eutychian, Atanazy, Anatol, Kamil, Samuel, Włodzimierz i Bolesław Błaszczyk, Bonifacy, Abel, Zdzisław Łuszcz, Szubartowscy, Kozielczykowie, Melchior [ 23 ], Hilary Łysakowski i inni nadal pracują w swoich zawodach. Głównym placmajstrem na nasz teren jest z ramienia władz Czesław Półtoraczyk. Pracy jest obecnie bardzo dużo i na bezrobocie nikt nie może narzekać. Z wyżywieniem i przyodziewkiem też jeszcze można wytrzymać. Czas wojenny jak zwykle wprowadza pewne ograniczenia. Poza tym jest zupełny spokój.
Z Mugenzai no Sono z Japonii otrzymaliśmy kilka listów, w których donoszą, że stanowią teraz osobny komisariat. Pisma na razie nie wydają z powodu ograniczeń papieru, bo i tam spokoju nie ma. Muszą teraz liczyć na samowystarczalność. Miejscowi katolicy i inni wspomagają ich, jak tylko mogą. Br. Zeno nadal apostołuje, zwłaszcza przez pożyczanie dobrych książek.
Ale już chyba dosyć tego pisania. Napisz mi też coś ze swego życia. Mam trochę fotografii z naszej rodziny, ale teraz nie można przesyłać, może innym razem. Zresztą i czasy wyjątkowe nie trwają zawsze, więc może wkrótce i sam do nas powrócisz. Bądź dobrej myśli, codziennie pamiętamy o Tobie.
Łączę pozdrowienia od całej rodziny i kolegów.
Serdecznie ściskam i całuje
Maksymilian
[ 1 ] Ostatni (zachowany) list okólny - Pisma, 794 - pochodzi z października 1940 r.
[ 2 ] Forma listu odpowiada warunkom okupacyjnym, kiedy nie można było wszystkiego jasno pisać. Inne zachowane kopie tego listu, kierowane zapewne do tych, którzy wcześniej pisali do Niepokalanowa, zamiast powyższego pierwszego zdania mają inne: "Wiadomość od Ciebie otrzymałem. Cieszę się, że przy pomocy Niepokalanej wszystko przetrwałeś i jesteś zdrów".
[ 3 ] Br. Radogost Jędrzejewski.
[ 4 ] Br. Baltazar Strużewski.
[ 5 ] Bracia Placyd Koza, Marcin Brzozowski i Atanazy Maćkowski.
[ 6 ] Zob. Pisma, 774, przyp. 11.
[ 7 ] Br. Sylwester Wojsław.
[ 8 ] Za ojców i braci z innego klasztoru bracia winni byli odmówić po jednej koronce franciszkańskiej - zob. Konstytucje z 1932 r.
[ 9 ] Tj. św. Maksymilian.
[ 10 ] Bł. Pius Bartosik.
[ 11 ] Bracia Witold Garło, Cyriak Szubiński i bł. Tymoteusz Trojanowski.
[ 12 ] Bł. Antoninem Bajewskim.
[ 13 ] O. Floriana Koziury.
[ 14 ] Bracia Benedykt Mieczkowski, Cyriak Szubiński, Honorat Szala, Ludwik Ferens, Maksym Grefkowicz, Gotfryd Pyrka i Sergiusz Sobczuk.
[ 15 ] Tj. z nowicjuszami - klerykami.
[ 16 ] O. Gwido Bar.
[ 17 ] Św. Maksymilian.
[ 18 ] Ponieważ Małe Seminarium Misyjne było zamknięte w czasie okupacji, rektor tegoż zakładu, o. Zdzisław Piechowiak, objął nauczanie religii w szkole powszechnej w Paprotni.
[ 19 ] Tj. w bibliotece klasztornej.
[ 20 ] O. Justyn Nazim, po wysiedleniu z Gniezna i krótkim pobycie w klasztorze warszawskim, przybył do Niepokalanowa 26 XII 1940.
[ 21 ] Br. Odyliona Leheńkiego.
[ 22 ] Bracia Jan Vianey Kończewski, Sergiusz Sobczuk i Agatonik Kozak.
[ 23 ] Bracia Salezy Mikołajczyk, Wawrzyniec Podwapiński, Manswet Marczewski, Eutychian Kawecki, Atanazy Maćkowski, Anatol Musiał, Kamil Banaszek, Samuel Piasecki, Włodzimierz i Bolesław Błaszczykowie, bł. Bonifacy Żukowski, Abel Dypa (później zmienił nazwisko na Dziełyński), Adam i Beniamin Szubartowscy, Filemon i Wincenty Kozielczykowie oraz Melchior Borkowski.
Całe pismo 830 było cytowane w wątku o posłuszeństwie (pisane do br. Juwentyna), więc dziś 831:
831
Do br. Juwentyna Młodożeńca
[Niepokalanów,] 3 II 1941
Maryja!
Drogie Dziecko!
Cieszę się z Twego powołania misyjnego. Niepokalana niechaj ten bezcenny skarb przechowuje w Twej duszy i rozwija coraz więcej.
Polecajmy Jej tę sprawę pozyskania dla Niej wszystkich dusz pod słońcem
br. Maksymilian M. Kolbe
[ 1 ] Na osobę adresata wskazuje uwaga św. Maksymiliana: "Br. Juwentyn / O. M."
Wreszcie dowiedzieliśmy się, że żyjesz [ 1 ]. Dzięki Bogu i Niepokalanej. Słyszałem, że nie wolno Ci do nas pisywać, ale piszę otwarcie i tak cenzura ma możność przekonania się, że nie ma powodu w tym wypadku do zakazu wzajemnego korespondowania. Zresztą, jeżeli mimo to władze będą odmiennego zdania, to mają możność nie przepuszczenia i tego listu.
U nas - dzięki Niepokalanej - większość braci zdołała powrócić, ale bardzo duża jeszcze ich część pozostaje poza granicą bolszewicką i nie można uzyskać zezwolenia na powrót. Staruszek o. Szymon [ 2 ] jeszcze żyje, chociaż siły jego już sporo osłabły. Znajduje się też tu ojciec Pius, Florian, Jerzy, Urban, Zdzisław, Justyn [ 3 ] i inni.
Przenieśli się do wieczności z naszego klasztoru br. Celestyn [ 4 ] w szpitalu na Syberii na gruźlicę, br. Patrycy [ 5 ] w rodzinnym domu, br. Bonfiliusz [ 6 ] w sanatorium, br. Amatus [ 7 ] wskutek działań wojennych, br. Cyryl [ 8 ] na suchoty w klasztorze, br. Lucjusz [ 9 ] w domu, br. Rodrycjusz [ 10 ] też w rodzinnym domu, także br. Józef Szymański w klasztorze i prawdopodobnie br. Emil [ 11 ]. Z naszej Prowincji, lecz nie z klasztoru naszego, zmarło w tym czasie jedenastu. Należą się więc im przepisane modlitwy.
W klasztorze naszym obecnie prowadzimy mleczarnię okręgową. Kieruje br. Hadrian [ 12 ]; drukuje się urzędowe pismo, naprawiamy maszyny rolnicze i budujemy też nowe, naprawiamy traktory, samochody, rowery. Na grudzień-styczeń wyszedł też jednorazowo "Rycerz". Co do dalszego wydawania oczekujemy na decyzję władz. - Na ogół klasztor rozwija silną działalność dobroczynną, zwłaszcza sanitarną, żywnościową i odzieżową na całą okolicę. Prowadzimy też oddział Czerwonego Krzyża dla polskich jeńców wojennych.
Dwa razy gościliśmy też obóz wysiedleńczy, raz 2000 Polaków i 1500 Żydów, a następnie 1500 Volksdeutschów. Placmajstrem jest br. Czesław [ 13 ].
Najważniejszą czynnością to całodzienna adoracja Przenajświętszego Sakramentu. Każdy ma wyznaczone sobie codziennie na to pół godziny.
Modlimy się często za braci nieobecnych jeszcze - gdziekolwiek by się znajdowali.
W tej chwili tak jesteśmy zawaleni pracami, że brakuje rąk. A za to [działalność] zmierzająca do powiększenia ilości żywności w całej okolicy przez maszyny rolnicze, traktory, mleczarnię itd.
[ 1 ] Br. Kornel Kaczmarek przebywał od 2 IX 1940 do 29 IV 1945 w obozie koncentracyjnym w Dachau.
[ 2 ] O. Szymon Łaś.
[ 3 ] Ojcowie bł. Pius Bartosik, Florian Koziura, Jerzy Wierdak, Urban Cieślak, Zdzisław Piechowiak i Justyn Nazim.
[ 4 ] Br. Celestyn Sowa.
[ 5 ] Br. Patrycy Florczak.
[ 6 ] Br. Bonfiliusz Palmąka.
[ 7 ] Br. Amatus Robak.
[ 8 ] Br. Cyryl Zaręba.
[ 9 ] Br. Lucjusz Januszko.
[ 10 ] Br. Rodrycjusz Skorupski.
[ 11 ] Br. Emil Drzewiecki.
[ 12 ] Br. Hadrian Mariański.
[ 13 ] Br. Czesław Półtoraczyk.
Błogosławiony abp. Fulton Sheen przez 61 lat codziennie przez godzinę adorował Pana Jezusa. Zaprzyjaźniony kapłan w rozmowie z nami powiedział, że to, co się dzieje w Kościele, w Polsce i na świecie, ciężkie by było dlań do zniesienia, gdyby nie codzienna adoracja.
Ich bitte uns zu sohicken je einem in einem Kartonschachtel: 1 Hemd, 1 Unterhose, 2 paar Socken, 2 kleine Handtücher, 2 Nasentücher, 1 Zahnbürste, Zahnpulver.
Die 5 Pakete, adressierte an je einzelnen, muss man Krochmalnastrasse VII Kommissariat abgeben. Bei der Angabe des Adressats muss man angeben Vornamen seiner Eltern. - Auch jedem überweisen durch Postanweisung 10 zł.
Kolbe Rajmund
[Adres] Klasztor | Niepokalanów | p[oczta] Teresin Soch[aczewski]
[Stempel pocztowy] Warszawa 27 II 41
[Nadawca] Kolbe Rajmund | Dzielna 24-26 | Gefängnis | Warszawa
[Przekład polski]
Proszę każdemu z nas z osobna [ 1 ] przysłać w pudełku kartonowym: 1 koszulę, 1 kalesony, 2 pary skarpet, 2 małe ręczniki, 2 chusteczki do nosa, 1 szczoteczkę do zębów, proszek do zębów.
Te 5 paczek, zaadresowanych na każdego z osobna, trzeba oddać w VII Komisariacie przy ul. Krochmalnej. Podając adresata, trzeba wymienić imiona jego rodziców. Proszę też każdemu przesłać przekazem po 10 zł.
Kolbe Rajmund
[ 1 ] Z o. Maksymilianem Kolbem przebywali w więzieniu: bł. Antonin Bajewski, bł. Pius Bartosik, o. Urban Cieślak i o. Justyn Nazim.
Liebes Kind
Die Karte vom 4 III 1941 habe ich erhalten; ebenfalls die Wäschepakete sind das zweite mal angekommen. Schreibmaterial bitte nich zu senden. In Zukunft bitte weitere Pakete nicht abzusenden; nur auf meine besondere Anforderung.
Passe auf Deine Gesùndheit auf.
Alle Brüder mögen viel und gut beten, fleissig arbeiten und sich nicht kümmern, weil ohne Wissen und Willen des guten Gottes und der Unbefleckten Jungfrau nichts passieren kann.
Mit den herzlichen Grüssen an alle Brüder und an Dich
Rajmund Kolbe
[Przekład polski]
Drogie Dziecko
Pocztówkę z dnia 4 III 1941 otrzymałem, również paczki z bielizną po raz drugi nadeszły. Materiału do pisania proszę nie przysyłać. Dalszych paczek na przyszłość proszę nie nadsyłać, tylko na moje specjalne żądanie.
Uważaj na swoje zdrowie.
Niech wszyscy Bracia dużo i dobrze się modlą, pilnie pracują i niech się nie martwią, ponieważ bez wiedzy i woli Dobrego Boga i Niepokalanej Dziewicy nic się stać nie może.
Serdeczne pozdrowienia dla wszystkich Braci i dla Ciebie
Liebes Kind
Ich danke für die Postkarte vom 22 März. Vorher habe ich vom Br. Arnold auch eine Karte erhalten, auf welche ich schon geantwortet habe. Das Geid ist auch angekommen.
Dank der Unbefleckten Jungfrau, dase alles bei Euch gut geht und alle bemühen sich ihre Pflicht gut zu erfüllen.
Ich verweile seit einiger Zeit in der Krankenstube infolge eines Fiebers. Bartosik war an Lungenentzündung krank mit einer groseen Temperatur, aber jetzt geht es ihm wohl, er ist aber abgeschwächt.
Wegen Lebensmittelpakete zu Ostern kann man im siebenten Bezirk der polnischen Polizei nachfragen. Man muss aber die Pakete einzeln schicken, weil wir nicht zusammen sind. Es wäre wünschenswert 2-3 Postkarten zu schicken, um eine Antwort uns zu erleichtern.
Meine herzlichsten Grüsse für alle Patres und Brüder mit der inneren Bitte um ein Gebet
Rajmund Kolbe
[Adres] An | Br. Pelagiusz Ma Popławski | Niepokalanów | P[ost] Teresin (Kreis Sochaczew)
[Stempel pocztowy] Warschau 3 IV 1941
Absender | Rajmund Kolbe | Warschau | Dzielnastr. 24-26 | Gefängnis, Krankenstube
[Podpis cenzora] Eh. [?]
[Przekład polski]
Kochane Dziecko
Dziękuję za pocztówkę z 22 marca. Przedtem otrzymałem także pocztówkę od br. Arnolda, na którą już odpisałem. Pieniądze również nadeszły.
Dzięki Niepokalanej Dziewicy, że u Was wszystko w porządku i że wszyscy starają się dobrze spełniać swoje obowiązki.
Od pewnego czasu z powodu gorączki przebywam w izbie chorych. Bartosik chorował na zapalenie płuc; miał wysoką temperaturę, ale obecnie czuje się dobrze, jest jednak osłabiony.
W sprawie paczek żywnościowych na Wielkanoc można zapytać w siódmym Komisariacie polskiej policji. Ale paczki muszą być wysłane oddzielnie, ponieważ nie jesteśmy razem. Byłoby rzeczą pożądaną przesłanie nam 2-3 pocztówek w celu ułatwienia nam odpowiedzi.
Moje najserdeczniejsze pozdrowienia dla wszystkich Ojców i Braci. Z gorącą prośbą o modlitwę
Poststempeldatum
Es ist mir erlaubt worden 2 mal monatlich Lebensmittelpakete zu 5 Kg zu erhalten.
Diese sind an das polnische Polizeikommissariat N. 7 Krochmalnastr. 56 am 5-ten u. 20-ten jeden Monat von 12-18 Uhr abzugeben.
Bei Uebergabe muss jedesmal diese Karte vorgezeigt werden.
Rajmund Kolbe
[Adres] An | Minoritenkloster | Niepokalanów | P[ost] Teresin (Kreis Sochaczew)
[Stempel pocztowy] Warschau 1 V 1941
Absender | Rajmund Kolbe | Warschau | Gefängnis | Dzielnastr. 24/26
[Przekład polski]
Data stempla pocztowego
Pozwolono mi dwa razy na miesiąc otrzymywać paczki żywnościowe po 5 kg. Należy je oddawać w polskim komisariacie policji nr 7, ul. Krochmalna 56, 5. i 20. każdego miesiąca w godzinach od 12 do 18.
Przy przekazywaniu [paczek] należy każdorazowo okazać niniejszą kartę.
Rajmund Kolbe [ 1 ]
[ 1 ] Św. Maksymilian podpisał gotowy tekst pisany na maszynie.
[Warszawa], 1 V 1941
Meine Lieben
Das Osternlebensmittelpaket habe ich erhalten - danke. Auch die Karten von den Brüdern: Frejlich, Iwo und Arnold. Ich freue mich, dass es bei Euch viel Arbeit gibt. Gott sei Dank. Unbefleckte Jungfrau wie eine liebende Mutter wie bis jetzt so auch immer wird über Ihre Kinder denken.
Ich habe schon die Krankenstube verlassen, aber bekomme noch Spitalessen. Jetzt bin ich auch in der Bibliothek beschäftigt.
Heute beginnt der schöne Monat Mai, der der Mutter Gottes gewidmet ist. Ich hoffe, dass Ihr in Euren Gebeten auch mich nicht vergessen werdet.
Ich wünsche allen Brüdern den Segen der Unbefleckten und grüsse herzlich
O. Maksymilian Rajmund Kolbe
[Adres] An | Minoritenkloster | Niepokalanów | P[ost] Teresin | Kreis Sochaczew
[Stempel pocztowy] Warschau 3 V 41
Absender | Rajmund Kolbe | Warschau | Gefängnis | Dzielnastr. 24/26
[Podpis cenzora] Rü
[Przekład polski]
Moi Kochani
Wielkanocną paczkę żywnościową otrzymałem. Dziękuję. Także i kartki od braci: Frejlicha, Iwona i Arnolda [ 1 ]. Cieszę się, że u was jest dużo pracy. Bogu niech będą dzięki! Niepokalana Dziewica jak Matka kochająca, podobnie jak dotąd tak i na przyszłość, będzie myślała o swoich dzieciach.
Już opuściłem izbę chorych, ale jeszcze otrzymuję jedzenie szpitalne. Obecnie jestem także zatrudniony w bibliotece.
Dziś zaczyna się piękny miesiąc maj, który jest poświęcony Matce Bożej. Ufam, że nie zapomnicie także i o mnie w swoich modlitwach.
Życzę wszystkim Braciom błogosławieństwa Niepokalanej i pozdrawiam serdecznie
O. Maksymilian Rajmund Kolbe
[ 1 ] Braci Stanisława Frejlicha, Iwona Achtelika i Arnolda Wędrowskiego.
[Warszawa,] 12 V 1941
Meine Lieben
Bitte mir einen Zivilanzug zu schicken. Ich schreibe das im Auftrage des Herrn Kommandanten. Mantel und Hose brauche ich nicht, da ich sie hier noch in gutem Zustande habe. Schickt mir bitte dagegen eine (warme) Arbeiterbluse mit Waste (am Hals zugeknöpft) und einen warmen Schal oder Halsbinde. Sehr eilig!
Euer Lebensmittelpaket vom 5 V und Briefe vom Br. Felicissimus und. Br. Pelagius erhalten. Die Unbefleckte möge Euch belohnen. Jedem einzelnen kann ich nicht antworten, da ich nicht öfter schreiben darf. Ich erwähne aber in meinen Karten jeden Brief, Karte und Paket, die ich von Euch erhalte.
Lassen wir uns alle von der Unbefleckten Jungfrau immer vollkommener leiten, wo und wie Sie auch immer uns hinstellen mag, um durch gute Erfüllung unserer Pflichten dazu beizutragen, dass für Ihre Liebe alle Seelen gewonnen werden.
Herzliche Grüsse und Glückwünsche für Euch alle und für jeden Einzelnen.
Euer
Rajmund Kolbe
[Adres] An | Minoritenkloster | Niepokalanów | P[ost] Teresin | Kreis Sochaczew
[Stempel pocztowy] Warschau 13 V 41
Absender | Rajmund Kolbe | Dzielnastrasse 24/26 | Gefängnis | Warschau
[Podpis cenzora] L.
[Przekład polski]
Moi Kochani
Proszę mi przysłać ubranie cywilne. Piszę to z polecenia pana komendanta. Płaszcza i spodni nie potrzebuję, bo mam je tutaj jeszcze w dobrym stanie. Natomiast przyślijcie mi (ciepłą) bluzę do pracy z kamizelką (zapinaną u szyi) i ciepły szal lub krawat. Bardzo pilne!
Waszą paczkę żywnościową z dnia 5 V i listy od br. Felicissimusa [ 1 ] i br. Pelagiusza [ 2 ] otrzymałem. Niech Niepokalana Wam wynagrodzi. Każdemu z osobna nie mogę odpowiadać, gdyż nie wolno mi częściej pisywać, ale w swoich pocztówkach wspominam o każdym liście, pocztówce i paczce, które od Was otrzymuję.
Pozwólmy się wszyscy Niepokalanej coraz doskonalej prowadzić, gdziekolwiek i jakkolwiek Ona nas chce postawić, aby przez dobre spełnianie naszych obowiązków przyczynić się do tego, aby dla Jej miłości wszystkie dusze zostały pozyskane.
Serdeczne pozdrowienia i życzenia dla Was wszystkich razem i dla każdego z osobna.
839
Do Marii Kolbe
Oryg.: rkps AN. Jedna karta dwustr. zapis.
Auschwitz, den: 15 VI 1941
Meine Anschrift:
Name: Kolbe Rajmund
geboren am: 8 I 1894a
Gef.-Nr. 16 670
Meine liebe Mutter
Mit einem Transport am Ende des Monats Mai bin ich zu Auschwitzs (Oświęcim) Lager gekommen.
Bei mir ist alles gut. Sei, liebe Mutter, ruhig über mich und meine Gesundheit, weil der liebe Gott ist in jedem Orte und denkt mit grosser Liebe über Alle und alles.
Es wäre gut mir vor meinem noch einem Brief noch nicht zu schreiben, weil ich weiss nicht, wie lange ich hier bleiben werde.
Mit herzlichen Grüssen und Küssen
Kolbe Rajmund
[Stempel na końcu tekstu] Postzensurstelle Auschwitz geprüft: [podpis cenzora] 98
[Adres na kopercie] An gnädige Frau | Maria Kolbe | Krakau | Smoleńsk 4
[Nadruk na kopercie] Absender | Meine Anschrift: | Name: Kolbe Rajmund | geboren am: 8 I 1894 | Gef.-Nr. 16 670
[Stempel pocztowy] Auschwitz 191
[Stempel cenzury na kopercie] Postzensurstelle K. L. Auschwitz geprüft: [podpis cenzora] 98
[Przekład polski]
Oświęcim, 15 VI 1941
Mój adres [ 2 ]:
Nazwisko: Kolbe Rajmund
urodzony: 8 I 1894
numer obozowy: 16 670
Moja kochana Mamo
Pod koniec miesiąca maja [ 3 ] przyjechałem z transportem do obozu w Oświęcimiu.
U mnie jest wszystko dobrze. Kochana Mamo, bądź spokojna o mnie i o moje zdrowie, gdyż dobry Bóg jest na każdym miejscu i z wielką miłością pamięta o wszystkich i o wszystkim.
Byłoby dobrze przed moim następnym listem nie pisać do mnie, ponieważ nie wiem, jak długo tu pozostanę.
Z serdecznymi pozdrowieniami i pocałunkami
Kolbe Rajmund
[ 1 ] Reszta nieczytelna wskutek odklejenia znaczka i uszkodzenia koperty.
[ 2 ] Św. Maksymilian pisał według drukowanych rubryk formularza. Ponadto na liście (i na kopercie również) znajduje się drukowana instrukcja obozowa w jęz. niemieckim.
Jest to ostatnia zachowana korespondencja Świętego.
[ 3 ] Dnia 28 V 1941 św. Maksymilian został wywieziony z Pawiaka w Warszawie do Oświęcimia, gdzie 14 VIII 1941 poniósł śmierć głodową, dobity zastrzykiem trucizny.
Starania o zwolnienie nie odniosły skutku. Jeszcze 26 II 1941 dwudziestu braci zwróciło się do Komendy Policji w Warszawie, ofiarując się w charakterze zakładników w zamian za św. Maksymiliana. Byli to bracia (według kolejności podpisania prośby): br. Cherubin Pawłowicz, br. Iwo M. Achtelik, br. Roman Tarłowski, br. Gotfryd M. Pyrka, br. Gwido M. Gnyba, br. Benwenuty M. Stryjewski, br. Nazariusz M. Słota, br. Innocenty M. Wójcik, br. Anatol M. Musiał, br. Dariusz M. Markowski, br. Leander M. Wojtas, br. Dionizy Molga, br. Rufin M. Majdan, br. Hieronim M. Wierzba, br. Arnold M. Wędrowski, br. Gerard M. Polanin, br. Godysław M. Woźniak, br. Alojzy M. Iwańczyk, br. Filemon M. Kozielczyk, br. Benedykt M. Mieczkowski.
Skończyliśmy listy, ale pism św. Maxa wystarczy jeszcze na rok. Z pewnego punktu widzenia będą one mniej wartościowe - zmieniam: będą wartościowe w inny sposób. Bo będą to teksty przeznaczone do druku, a więc przemyślane dla czytelnika innego niż adresat listu. Wartością tych listów było to, że widzieliśmy jaki jest Święty na codzień, gdy zakłada, że nikt oprócz adresata nie będzie pisma czytał. To była wielka wartość, ale chyba dopiero teraz czeka nas prawdziwa uczta.
Trzeba przynajmniej raz na rok obejrzeć dom, przez rekolekcje, czy nie ma gdzie szczeliny; choć co dzień zamiatasz celę przez rachunek sumienia, medytację i co tydzień zmywasz przez spowiedź.
Pan Bóg da łask obficie. Ty zaś musisz w milczeniu [ 3 ] i skupieniu pracować, przeżuwać słyszane nauki i czynić postanowienia (nie głowy, ale serca bez bólu głowy żąda Pan od ciebie).
Pod opieką Serca Jezusowego i Niep[okalanie] P[oczętej] N[ajświętszej] P[anny] Maryi, św. Józefa i św. O. Franciszka.
[Pierwszy dzień rekolekcji]
[Patron dnia] Św. O. Franciszek
I
O celu człowieka
1) Człowiek stworzony nie dla bogactw, bo czym więcej posiada, tym więcej pragnie i tym więcej nieszczęśliwy; człowiek stworzony nie dla rozkoszy, nie dla sławy, nauki, bo [to] tylko środek! Co ci pomoże, jeśli duszę stracisz? [por. Łk 9,25; Mt 16,26; Mk 8,36]. Św. Fr[anciszek] Ksawery: żądzę sławy "zamień" na szukanie w[iększej] chwały Bożej. Nie gaś [...] [ 4 ]
Jaki Pan Bóg dobry [ 5 ], że przez śluby: ubóstwa, czystości i posłuszeństwa (wyrwał cię) usunął cię od tych niebezpieczeństw.
Jesteś stworzony dla Boga i nieba.
2) Celem człowieka - chwała Boża;
celem zakonnika - większa chwała Boża;
nagrodą człowieka - niebo;
nagrodą zakonnika - większe szczęście w niebie.
Różnica między człowiekiem cywilnym uczciwym a kapłanem - jak niebo a ziemia. U papieża Piusa X to nie przesada. Większej łaski nad powołanie do zakonu Pan Bóg dać nie może (chyba samego siebie).
3) Co czynić, aby osiągnąć cel?
a) Rozum: poznać Pana Boga przez dobrą medytację, czytanie, najwięcej przez dobrą Komunię św[iętą]. Przygotowanie pół dnia. Dziękczynienie pół dnia. Przygotowaniem i dziękczynieniem: dobre wypełnienie obowiązków. Odwiedziny Prz[enajświętszego] Sakramentu: zwierz się ze wszystkim, dziękuj Panu, proś.
b) Serce: miłować;
c) Wola: wiernie służyć, wypełniać wolę Bożą: 1) przykazania; 2) ustawy zakonne (bronią od przestępowania przykazań); 3) rozkazy przełożonych. Zawsze możesz być pewny (jeśli nawet czegoś przyjemnego używasz), że spełniasz Wolę Bożą [ 6 ] (a świeccy, choćby kapłani?). Przy śmierci [...] [ 7 ] (Jak szczęśliwa śmierć: "Panie, zawszem pełnił Twą Wolę").
Wielu się potępiło dlatego, że nie znali wielkości swych grzechów, a poznać mogli.
Wszystko możesz w Tym, który cię umacnia [por. Flp 4,13].
II
O celu stworzeń
Dla dopomagania sobie do osiągnięcia celu - większej chwały Bożej i większego szczęścia w niebie - używać przez 1) patrzenie (jak św. O. Franciszek), 2) używanie (o ile Wola Boża), 3) abstynencję (to trudniejsze).
Nie to, co się podoba, ale co należy czynić. Źródłem grzechów: chcę, nie chcę; podoba mi się, nie lubię.
Quantum, tantum [ 8 ]: we wszystkim miara w pracy. Debeo esse indifferens [ 9 ]. Zdanie się zupełne na Wolę Bożą.
III
Możesz jeszcze zgrzeszyć ciężko i być w piekle
Jaki Pan Bóg dobry, że cię pomimo tylu grzechów wyrwał z gorejącej Sodomy świata i dał łaskę, jaką tylko mógł dać największą.
Może Pan Bóg żałuje patrząc na twoje postępowanie w zakonie, że dał ci łaskę powołania.
Może twoje powszednie grzechy w zakonie odwracają błogosławieństwo Boże nie tylko od Ciebie, ale od całego zakonu. Może wskutek twych grzechów mało powołań? Ile już może razy św. O. Franciszek wyprosił ci łaskę, aby Pan Bóg ciebie, jak bezowocne drzewko nie ściął. Te rekolekcje może ostatnim terminem.
Zwykłe grzechy w zakonie: nieposłuszeństwo, brak miłości braterskiej i uprzejmość i, brak poczucia obowiązku [ 10 ] itd.
Kochaj zakon, regułę, przełożonych, księży, braci, wszystkich i módl się za zakon itd.
Drugi dzień rekolekcji
I
Znaki, czy dobry duch w zakonie:
1) zachowanie klauzury, rozmównicy;
2) milczenie (podczas rekr[eacji] trzeba mówić);
3) porządek na korytarzu, w celi itd., pod łóżkami, szafą itd.;
4) wesołość [ 11 ]. Niewesoły okazuje jakby żałował Panu Bogu swej ofiary. Hilarem datorem diligit Deus [ 12 ] [2 Kor 9,7].
Znaki, że się [coś] psuje w zakonie:
1) brak życia wspólnego. Największym umartwieniem bł. Hofbauera życie wspólne;
2) brak fundamentu w nowicjacie [ 13 ]. Przez rekolekcje naprawiać ten fundament. Pycha, lenistwo itd.;
3) wylewanie się na zewnątrz.
II
Dlaczego w te same błędy wpadamy?
Wymówki:
1) nie mogę = nie chcę [ 14 ]; lenistwo - (módl się);
2) nie umiem: toś się powinien nauczyć. Po jednej gałązce łam. Po spowiedzi z jednego szczególnie postanów poprawę. Nie zniechęcaj się i licz, ile razy upadłeś. Jak mniej - "chwała Bogu"; jak więcej - "cum timore et tremore" [ 15 ] [Flp 2,12] - (ślub);
3) dobrze z grzechem; a w czyśćcu, w piekle będzie dobrze?
4) nie chcę przezwyciężać się - lenistwo [ 16 ];
5) nieużywanie środków [ 17 ] główną przyczyną bezowocności rekolekcji i dobrych postanowień.
Wola stała: bez względu na przeciwności, cierpienia, wykonuj postanowienia; stałość, męstwo.
III
"Pójdź za mną" [Mt 19,21]
Od początku życia woła cię tak miłośnie Pan Jezus. "Kto chce iść za mną, niech się zaprze siebie, weźmie krzyż i naśladuje mnie" [por. Łk 9,23] = konieczny warunek.
Zaparcie:
1) zmysłów (oczu, dotyku);
2) ciała;
3) świata; żądza bogactw i sławy [ 18 ].
Odznacz się w pójściu za Panem Jezusem w stałym, ciągłym zapieraniu się siebie.
[Trzeci dzień rekolekcji]
[Patron dnia] św. Antoni
I
Poznać, ukochać i naśladować Pana Jezusa
Życie ukryte: "Jezus pomnażał się w mądrości i w lasce u Boga i ludzi" [por. Łk 2,52]. "I był im posłuszny" [Łk 2,51]. Ucz się rzeczy Bożych (katechizmu) i świeckich.
"W łasce u Boga i u ludzi" [Łk 2,52]. "Uczcie się ode mnie, żem jest cichy i pokornego serca" [Mt 11,29].
Bądź mężem modlitwy i pokory [ 19 ], a zbierzesz najobfitsze owoce w pracy.
Posłuszeństwo [ 20 ] (rozumu i woli) najtrudniejszy do wypełnienia ze ślubów; czystość i ubóstwo z nim przyjdą. Pomocą: widzieć w przełożonym rozkazującego Boga i człowiek nic lepszego robić nie może nad rozkaz przełożonego.
Cichość i pokora da posłuszeństwo.
Kochać przełożonego, modlić się za niego i tak dopomagać w rządach.
Co chwila bądź lepszym! [ 21 ]
Pod grzechem ciężkim musisz dążyć do doskonał[ości].
II
Modlitwa i praca
Medytacja i rachunek sumienia [ 22 ] podstawą życia zakonnego (wolał całą naukę utracić niż jedną godz[inę] medytacji). Niełatwo, ale się naucz!
Przyczyną wystąpienia: niedbalstwa, skracanie, opuszczanie medytacji i rachunku sumienia.
Praca: człowiek stworzony do pracy tak, jak kazano [ 23 ] [por. Rdz 3,19; Hi 5,7], choćby w tym były braki.
[Zasady:]
1) wiernie, ani minuty nie stracić i nie byle jak, ale dobrze [ 24 ];
2) roztropnie, żeby nie szkodzić ciału i duszy;
3) pożyczać się w pracy [ 25 ], umysł, ręce przy pracy, a serce z Bogiem [por. Syr 18,22];
4) dla Boga, nie dla wdzięczności ludz[kiej];
5) dopomagaj słabszym, albo współczuj z nimi.
Bądź dogodnym narzędziem w rękach zakonu [ 26 ].
To tylko będziesz miał, co sobie wyprosisz [ 27 ] (czy powodzenie w nauce itd.).
Jak nie widzisz owocu, nie martw się, bo to jak ziarno. Nie martw się brakiem zdolności, bo to Wola Boża, a nieraz tacy zawstydzali uczonych niepokornych.
Módl się za grzeszników, za umierających, za dusze w czyśćcu.
III
Przygotowanie Pana Jezusa do nauczania
Ty się masz teraz przygotowywać do nauczania:
1) pokora;
2) modlitwa (od niej zależy plon);
3) pokuta: umartwianie wewn[ętrzne], zaparcie się, posłuszeństwo, dobre wypełnianie obowiązków zewn[ętrznych], co w zakonie (umiłuj). Sam nie zadawaj sobie żadnego umartwienia (z posł[uszeństwa] lepsze 1/2 niż 720).
Pan Bóg chce serca, a nie głowy, kolan itd.
Nie przyszedłeś chorować, ale pracować [ 28 ] w zakonie.
Pokusy:
1) Nie bać się, spokojnie odpychać. Pokusa nie [jest] grzechem, gdy nie zauważę; dopiero dobrowolne upodobanie - grze[chem].
Czystość. "Maryjo, Matko moja, ratuj" (na pewno nie ma grzechu, jeżeli to powiesz) i odwróć myśl gdzie indziej itd., potem spokojnie czyń, co masz czynić {niech pies szczeka).
Zemsta. "Zdrowaś Maryja" za tę osobę.
Sądzenie drugich. "Nie sądź, człowiecze, a nie będziesz sądzony" [por. Mt 7,1].
Niewiara. Wierzę, Panie itd.
2) Bądź otwarty przed przełożonym i wyjawiaj pokusy, jak nie możesz dać rady. "Jeszcze nie doszedł, a szatan uciekł" [por. Jk 4,7] bo się boi otwartości.
Gdy szatan pokusą bogactwa, rozkoszy lub pychy pociągnie, już ma.
[Czwarty dzień rekolekcji]
[Patron dnia] N[ajświętsze] Serce P. Jezusa
I
Życie publiczne P. Jezusa
Kochać, szanować, nie bać się, [nie] stronić, szczerym być względem wszystkich przełożonych, braci. Wszyscy Franciszkanie, to twoi bracia.
Wesołość [ 29 ]: poza rekreacją milczenie (co trzeba: nie) i szczera modlitwa, i praca razem [...] [ 30 ], na rekreacji z powagą zakonną rozmawiać wesoło, bez przesady [ 31 ], bez kwasu. Jeżeli będziesz umiał obcować na rekreacji, [to] i z ludźmi świeckimi dobrze pójdzie.
Rekreacja to szkoła przyszłego obcowania z ludźmi w życiu apostolskim.
Lepiej czasem modlitwę opuścić, niż rekreację.
Sam nigdy się nie zwalniaj. Jeżeli masz ważny powód idź, przedstaw to O. Magistrowi.
Ukochaj dzieci, biednych, chorych itd. Chory błogosławieństwem konwentu, bo maże winy braci. Odwiedzaj chorych.
Nabożeństwo do Serca Pana Jezusa:
Kapłani zmiękczą największych grzeszników (obietnice) Maksiu [...] [ 32 ].
Ranna modlitwa, adoracja, Komunia św.
Serce z Sercem przy pracy, nauce. [ 33 ]
II
(Życie [we]wnętrzne), Duch, Serce P. Jezusa
Mowa pożegnalna, modlitwa arcykapłańska.
Czy Panu Jezusowi dobrze, że mieszka z tobą, dla ciebie, pod jednym dachem? Odwiedzaj proś.
Modlitwą wszystko można otrzymać. "O cokolwiek prosić będziecie Ojca mego w imię moje, da wam" [por. J 14,13]. Pan Jezus sam ci się oddał i dał ci Matkę, Prz[enajświętszą] Maryję Pan[nę].
Obiecuje cierpienia, prześladowania, bo kocha.
Prosi: 1) o miłość ku sobie, bo On tak umiłował cię, jak Ojciec Go ukochał, a to miłość polega na pełnieniu Jego Woli [por. J 15,9-10]: 2) abyś kochał bliźnich, jak On cię ukochał.
III
Burza
Burze z zewnątrz, wewnątrz i Pan Bóg zsyła cierpienia, bo kocha. Kogo Pan Jezus Bóg więcej miłuje [i] kto więcej Pana Jezusa miłuje, ten więcej ma cierpień.
Gdybyśmy mogli czegoś pragnąć w niebie, to aby Pan Bóg więcej cierpień na ziemi nam zsyłał.
Dla chwały swojej: łaska Boża czyni, że słaby człowiek cierpi z miłości; to potęga dla pożytku naszego: za grzechy kara dla upamiętnienia, dla zgładzenia czyśćca (kara jak w piekle), dla doświadczenia dla bliźnich; skrupuły, pokusy [przedstawić] spowiednikom.
W utrapieniu nie skarż się przed ludźmi, ale idź do Pana Jezusa i powiedz choćby: "Panie, ratuj, bo ginę" [por. Mt 8,25], a Pan Bóg może nie zdejmie krzyża, ale da siłę.
Po Komunii św. powiedzieć, co boli, poradzić się; to dziękcz[ynienie].
Przed Komunią św. (medytacja).
[Piąty dzień rekolekcji]
I
Krzyżyk zakonny księgą mądrości, tylko sztuka umieć czytać.
Gdy nie masz czasu iść do Pana Jezusa, a pokusy biją, nie wiesz, co z sobą robić, przyciśnij krzyżyk do piersi, pocałuj Rany Prz[enajświętsze], a On cię wesprze.
W piątek rozważaj modlitwę w Ogrójcu i odnów postanowienia; różan[iec], koronka.
Dusza bez grzechu piękniejsza nieskończenie niż wszystkie piękności świata razem. Dusza w grzechu brzydsza niż wszystkie brzydkie rzeczy świata razem. Ani minuty nie trwaj w grzechu, ale przeproś Pana Boga. Grzechy w zakonie są grzechami o wiele cięższymi niż na świecie, bo tu wiesz, co to znaczy grzech, skutki itd., a przynajmniej powinieneś wiedzieć, stosownie do łask.
Amantem redama [ 34 ]. Pieczęć postanowień: cierp, zapieraj się siebie, nieś krzyż.
Smutek, odczuwanie boleści nie jest grzechem, bo Pan Jezus odczuwał, ale "bądź Wola Twoja" [por. Mt 26,42].
II
Zmartwychwstanie
Pan Jezus gotuje ci miejsce w niebie. Niech Pan Bóg, Najświętsza Niepokalana Panienka, św. O. Franciszek, Święci i Błogosławieni naszego Zakonu i całe niebo, Zakon, przełożeni, bracia i świeccy widzą, żeś zmartwychwstał prawdziwie.
Praca ciężka, ale przy Bożej pomocy wszystko możesz. Za wytrwanie nagroda.
Podczas rekolekcji masz poznać Wolę Bożą, tj. czego Pan Bóg od ciebie żąda w tym stanie zakonnym życia doskonałego.
Masz poznać i wyrwać nieumiarkowane pożądliwości, bo one przeszkadzają do wykonania i poznania Woli Bożej.
To bierz z nauk, co tobie potrzebne.
Oczekuj wielkich rzeczy. Pilnie pracuj nad poznaniem Woli Bożej i żadnej ofiary i trudów Panu Bogu nie odmawiaj. Módl się o pogodne usposobienie dla siebie i innych. Módl się nie więcej, ale lepiej i - ufaj. Ja i Bóg. Milczenie wewnętrzne i zewnętrzne.
Dzień II
[I medytacja]
Jesteś stworzeniem, więc cokolwiek masz, czym jesteś, co możesz, to wszystko masz od Boga.
Pan Bóg jest Panem wszystkich rzeczy i przyczyną wszystkich wypadków; dobre sam sprawuje, złe dopuszcza dla dobra większego tego, na kogo je dopuszcza. Ludzie w stosunku do Pana Boga są właścicielami rzeczy tylko przez analogię.
Wszystkie więc rzeczy i wypadki dopomagają do poznania, pokochania i służenia Panu Bogu i do szczęścia po śmierci, a dobrego życia na ziemi (gdyby o tym ludzie wszyscy byli przekonani i w praktyce o tym pamiętali, cały świat byłby rajem) [ 2 ].
Jedne rzeczy [ 3 ] przez używanie: pokarm, odzież itd.; inne przez rozważanie jak: gwiazdy, tajniki przyrody; inne przez abstynencję, umartwianie się.
II medytacja
Rachunek sumienia partykularny codzienny jest bardzo użyteczny, bo przezeń pokonujemy pojedyncze wady, które razem trudno zwyciężyć; codzienny.
Rano postanowienie; w południe i wieczór rachunek sum[ienia].
Sposób: podziękowanie P. Bogu za łaski (albo za jedną świeżo otrzymaną), prośba o oświecenie, rach[unek] sum[ienia], żal i postanowienie.
Rachunek sum[ienia] generalny raz na dzień.
Rozmowy: wyjawienie ciężkich ukrytych upadków bliźniego jest grzechem ciężkim.
Ja i Bóg. Cel mój: poznać, pokochać i służyć Panu Bogu, czyli zbawić duszę.
[Inne medytacje bez oznaczenia dnia]
Rubryki
Serva ordinem et ordo servabit te [ 4 ]
W procesji młodzi naprzód (gdy się wchodzi do chóru podczas Mszy św. [ 5 ]). Łącz się z kapłanem w częściach Mszy św., które są publiczne jak: Confiteor, Credo etc., (a nie orationes np.).
Śpiewaj zawsze stojąc. Kiedy stać, klęczeć, siedzieć we Mszy św. śpiewanej, żałobnej: [strona] 100 Cer[emoniarza]. Zachowuj się wszędzie jak przed Panem Bogiem, bo On jest zawsze przy tobie.
Nie tylko wewnętrznie lecz i zewnętrznie (nie - jak wygodniej). I to wszędzie: w kościele, w celi, na ulicy itd.; w każdym stanie: w klęczeniu, siedzeniu, staniu, chodzeniu.
Spowiedź i Komunia św.
Spowiedź św. [ 6 ] Warunki: 1) rachunek sumienia, 2) żal za grzechy, 3) mocne postanowienie poprawy, 4) szczera spowiedź, 5) zadośćuczynienie Panu Bogu i bliźniemu.
Rachunek sumienia nie ma być długi.
Najważniejszy jest żal za grzechy. Zależy on jedynie od woli. Choćby wcale nie było uczuciowego żalu, żal woli wystarcza i gładzi nawet grzechy śmiertelne. Jeżeli chce się mieć, już jest żal dobry. Podobnie i inne praktyki pobożne: medytacja itd. zależą jedynie od woli [ 7 ] (choć i uczucia dopomagają), nie trzeba się więc w oschłości niepokoić, bo radość pomaga bardzo do postępu [ 8 ].
Trzeba tylko szczerze chcieć wypełniać Wolę Bożą. Przy spowiedzi wyznaj tylko grzechy (bo szatan chce przeciwnie). Żal doskonały, z miłości, gładzi nawet grzechy śmiertelne. Wzbudzaj go często, przy odwiedzinach Prz[enajświętszego] Sakr[amentu], przed Kom[unią] św[iętą] [ 9 ]. Jeżeli zakonnik nie będzie służył z miłości, to któż inny [będzie służył]?
Postanów naprawdę poprawę [ 10 ]. Przez częste wzbudzanie nabędziesz łatwości [we] wzbudzaniu go.
Pokuta jest wewnętrzna i zewnętrza. Zewnętrzna: w jedzeniu, spaniu i utrapieniach ciała. Pokuta nie jest tym samym co umiarkowanie, bo powstrzymuje się nawet od tego, co przystoi i wolno.
Najmilszą Panu Bogu pokutą jest [ 11 ] życie wspólne, tj. posłuszeństwo, wierność regule; inne o tyle są miłe, o ile są jej podporządkowane.
Dobra jest spowiedź z jakiegoś okresu czasu dla silniejszego postanowienia poprawy.
Komunia św. [ 12 ]: do częstego przyjmowania Komunii św. wystarczy dobra intencja, trochę przygotowania i dziękczynienia. Jedną z najlepszych intencji jest gorące pragnienie nabrania siły, wzmocnienia się dla łatwiejszego wypełnienia Woli Bożej [ 13 ].
Pan Jezus po to żył z nami, by nam dać przykład; dlatego przez naśladowanie Go i jedynie przez naśladowanie możemy dojść do nieba.
Pierwszą rzeczą, którą przynosi Pan Bóg, jest pokój. Spuść się na Opatrzność Bożą, głoś ją i bądź posłuszny, a Pan Bóg wszystko, co będzie potrzebne, przygotuje.
Ubóstwo
Weź generalne pozwolenie od przełożonego - i to od czasu do czasu odnawiaj - na branie i dawanie rzeczy mniejszej wartości. Domyślne pozwolenie przełożonego wystarczy.
Ty nic [ 14 ] nie masz własnego. Co ci potrzebne, to Opatrzność Boża ci daje (jako jałmużnę) przez ręce przełożonego. Więc z wdzięcznością i oględnością powinieneś tego używać; jako własność nie swoją, lecz Bożą.
Naturą ubóstwa jest: nie być przywiązanym do rzeczy.
Pilnuj tego skarbu. Masz go w glinianym naczyniu (por. 2 Kor 4,7), ale bez skrupułów.
[Posłuszeństwo]
Bądź jak najdoskonalej posłuszny.
Chcesz zażywać pokoju z drugimi? Czyń, o ile to jest uczciwe i święte, wolę drugich. Stań się najmniejszy, sługą wszystkich, głupi dla miłości Bożej (naucz się widzieć w bliźnim Pana Jezusa i znoś od niego wszystko, jako dane lub dopuszczone od P. Jezusa, służ mu jako Panu Jezusowi, a będziesz zażywał pokoju).
Usposobienie względem Woli Bożej, którą poznasz na rekolekcjach: bądź gotów na wszystko, nie odmawiaj Panu Bogu niczego, choćby to miało być dla ciebie wielką trudnością; jeżeli to przechodzi twe siły, to Pan Bóg ci więcej łask użyczy. Nawet módl [się] właśnie o wykonanie tego, co chciałbyś sobie zarezerwować "(przed poznaniem Woli Bożej). Może właśnie od tego zależą łaski życia: Zdrowaś Maryjo i westchnienie przy wejściu i wyjściu z kaplicy i kościoła Dwunastu Apostołów, modlitwy wieczorne w refektarzu, gdy jest silentium.
[Naśladowanie Pana Jezusa]
Pan Jezus panuje w pokoju i miłości: [por. Rz 5,1]; szatan w zamieszaniu i utrapieniu, smutku. Szatan usidla ludzi za pomocą przywiązania do stworzenia, bogactw, potem prowadzi do pychy, a ta jest matką wszystkich innych grzechów [por. Syr 10,14; 3,30; Tob 4,14].
Naśladowanie Pana Jezusa polega na umartwieniu żądzy bogactw, honorów i przyjemności.
Trzy stopnie naśladowania Pana Jezusa:
1) (bez którego nie można być zbawionym) woleć wzgardę i wszystkie boleści niż grzech śmiertelny;
2) (do czego wszyscy są obowiązani) woleć ubóstwo, wzgardę i wszystkie boleści niż grzech powszedni;
3) (do czego przy nadzwyczajnej łasce Bożej dojść można) woleć ubóstwo, wzgardę i wszystkie boleści niż bogactwo, honory i przyjemności dla Pana Jezusa, bo Pan Jezus to wybrał. Św. Serafin stał się wielkim świętym tylko przez to, że się modlił za tych, co mu przykrość wyrządzali.
Pan Jezus cierpiący
Jeżeli Pan Jezus umył nogi Judaszowi, przed jakim upokorzeniem możesz się cofnąć ty?
Wykonanie postanowień będzie krzyżem, który masz nosić na każdy dzień. Prócz zwyczajnych trudności spotkasz czasem nadzwyczajne. Wtedy módl się stale, a jeżeli Pan Bóg nie odejmie od ciebie cierpień (dla twego dobra), to przynajmniej da siłę do ich znoszenia.
Zaparcie się św. Piotra
Przyczyną upadku:
1) brak nieufności [ 15 ] w swoje siły;
2) brak modlitwy wobec zbliżającego się niebezpieczeństwa;
3) brak unikania okazji.
Pan Jezus nie pamięta zaparcia się św. Piotrowi, ale wybiera go na Głowę Kościoła.
Pożyteczne reguły życia duchowego
Do duszy złej Duch dobry przychodzi z wyrzutami, a zły duch ze spokojem; do duszy dobrej zły duch wchodzi z zamieszaniem, a Duch dobry ze spokojem. Non in commotione Dominus [3 Krl 19,11] [ 16 ].
W dezolacji [ 17 ] nie czyń postanowień, bądź wierniejszy postanowieniom, módl się (o "ile możesz) więcej i umartwiaj. Myśl, że stan ten przejdzie i poznaj swą słabość. W pociechach myśl, że wkrótce nastąpi opuszczenie i umacniaj się w tym, coś przyobiecał.
Nie wszystkie natchnienia są od Pana Boga; szczególnie te, co mącą pokój, mają markę diabelską. Dla poznania ich zbadaj ich przyczynę, rozwinięcie i cel.
Czyń, co ci wolno, na przekór szatanowi.
Służ Panu Bogu więcej symplicznie [ 18 ] - myśl o tym, co czynisz.
Wierz, a otrzymasz - nie troszcz się. Myśl tylko o tym, co czynisz i bądź spokojny.
Według stopnia cierpienia otrzymasz stopień chwały w niebie i pociechy duchownej na ziemi. Gdy cię opuszczą siły w walce duchownej, pomnij na krzyż i na niebo: na cierpienia Pana Jezusa z miłości ku tobie i na miejsce, które jest przygotowane dla ciebie w niebie.
Normy do poznania prawdy w poglądach
Prawdą jest:
1) co Kościół św. zdefiniował, ponieważ Kościół święty (O[jciec] święty) jest w rzeczach wiary i obyczajów nieomylny;
2) co Kościół św. pochwala, do czego zachęca i co uniwersalnie praktykuje, bo jest nauczycielem nieomylnym.
Scholastyka jest wyborną nauką do wyjaśniania pomieszanych idei błędnowierców, dlatego jej nienawidzą.
Nie mów źle o osobach mających władzę duchowną, bo to gorszy ludzi.
Motywy miłości ku tak dobremu Bogu
Miłujący się starają zrównać się we wszystkim. Bogaty udziela ubogiemu, a ten stara się odwdzięczyć.
[Racje miłości ku Bogu:]
1) łaski: od stworzenia aż dotąd (istnienie w każdym momencie) i to w porządku natury i łaski;
2) obecność: wszędzie przy nas, że zawsze i wszędzie możemy Mu swoje serce otworzyć i poufale pomówić, bo On jeden może nam dopomóc we wszystkim;
3) obecny Pan Bóg sam osobiście wszystko dla ciebie czyni i w porządku natury i łaski. Sam jest zajęty, by ci swą miłość okazać (kawałek chleba).
4) wszystko jest promykiem doskonałości Bożej.
Prawdy mądrości Świętych
Rekolekcje są studiowaniem (sciencji) mądrości Świętych (scientia). Nauka ta jest spekulatywna i praktyczna. Rozumem trzeba ją poznać i udowodnić (bo jest zupełnie rozumową, choć presuponuje [ 19 ] objawienie). Praktyczna, bo należy ją nie tylko rozumieć i być o jej prawdzie przekonanym, jak w matematyce 2+2=4, mieć zawsze jasno przed oczyma i używać jej w życiu praktycznym.
Rozważaj o tych prawdach często. Kiedy? - w niedziele na medytacji.
Porządek we wszechświecie
Pan Bóg i stworzenia.
Pan Bóg sam z siebie nieskończenie doskonały.
Stworzenia same z siebie niczym.
Pan Bóg dał i daje w każdej chwilce istnienie (mnie i) wszystkim stworzeniom. Pan Bóg stworzył wszystko dla swej chwały.
Stworzenia są rozumne i nierozumne. Stworzenia rozumne - albo ja - mają rozum i wolę. Rozum, abym Pana Boga poznał; wolę, abym Go umiłował i wiernie służył, tj. wypełniał Wolę Jego Przenajświętszą.
[O. Maksymilian M-a Kolbe]
[ 1 ] Datę rozpoczęcia rekolekcji podaje Cronaca del Collegio Serafico di S. Teodoro dei Frati Minori Conventuali; nauki głosił o. Santopaolo TJ, spowiednik kleryków.
[ 2 ] O[jciec] Ś[w]. Leon XII - przyp. Aut.
[ 3 ] Pomagają do poznania i miłości Bożej.
[ 4 ] Zachowaj porządek, a porządek ciebie zachowa.
[ 5 ] Zdania nie dokończone.
[ 6 ] W oryginale wyraz podkreślony dwukrotnie.
[ 7 ] Wyrazy "praktyki pobożne" oraz "zależą jedynie od woli" podkreślone dwukrotnie.
[ 8 ] Wyrazy podkreślone dwukrotnie.
[ 9 ] Wyrazy podkreślone dwukrotnie.
[ 10 ] Wyrazy podkreślone dwukrotnie.
[ 11 ] Wyrazy podkreślone dwukrotnie.
[ 12 ] Wyrazy podkreślone dwukrotnie.
[ 13 ] Wyrazy: "gorące pragnienie nabrania siły", "dla", "wypełnienia Woli Bożej" podkreślone dwukrotnie.
[ 14 ] Wyraz "nic" podkreślony dwukrotnie.
[ 15 ] To znaczy: nadmierna ufność.
[ 16 ] Nie ma Pana we wzruszeniu, w niepokoju.
[ 17 ] opuszczenie, osamotnienie.
[ 19 ] Zakłada, przypuszcza.
Intra totus, remane solus, exi alius [ 2 ]. Po coś tu przyszedł (do zakonu)? Aby czynić Wolę Bożą. Rzeczy nadnaturalnych (łaski) i Bożych (ś[więte] Sakramenty) używaj jak najwięcej, naturalnych zaś o tyle, o ile potrzeba.
Na ślepym posłuszeństwie wyjdziesz najlepiej [ 3 ].
Grzesznik powoduje nieporządek w całym wszechświecie. Grzech zakonnika o wiele więcej boli Pana Jezusa, niż grzech świeckiego, bo zakonnik i mniej ma okazji do grzechu, i więcej światła i źródeł sił do oparcia się grzechowi.
(Światło) dla zauważenia Woli Bożej: Myśl, co czynisz, ze spokojem i korzystaj z Woli Bożej objawionej przez innych: przez wolę wyrażoną przez słowa lub domyślną lub przykłady przełożonych, braci lub innych; lub przez siebie: wolę swą (natchnienia). (Poznawaj we wszystkich stworzeniach Boga). Czuwaj zawsze na głos Boży.
(Siła) módl się: 1) modlitwy wspólne i mało prywatnych (od rekreacji wieczornej do śniadania); 2) w jakiejkolwiek trudności: "Maryja" (pracy więcej, bo mało wiesz i to co wiesz, słabo bez porządku znasz, wskutek skr[ępowania?] nie masz stylu w mowie; małoś czytał).
Czytanie duch[owne]: Nauka Chrystusowa przewyższa nauki Świętych. - W pokoju słuchaj i zaraz wykonuj poznaną naukę w Piśmie św. (podczas Ewangelii, w refektarzu, w pacierzach, w czyt[aniu] duchownym "Naśladowania").
Nauka bez pokory niczym (z pokorą znaczy). Pokora w praktyce = wykonanie Woli Bożej (nie swojej).
Wszystko marność, prócz służby Panu Bogu samemu.
Medytacja: Przeszkodą - (grzech) pokusy. Walczyć pokorą i ufną modlitwą ("Maryja"). Po upadku nie upadaj na duchu, bo to większą przykrość czyni Panu Bogu, niż sam grzech; a spodziewaj się łask większych (i postępu), niż przed upadkiem.
Bądź wiernym w małych rzeczach, bo opuszczenie (niezachowanie ich) lub niedokładne wykonywanie prowadzi do oziębłości, z której powstanie jest prawie niemożliwe.
Nie zważaj na sądy ludzkie, bo: 1) one ci nic zrobić nie mogą, ani dobrego ani złego, jeżeli tego nie dopuści Pan Bóg, czyli nie da przez ręce Niepokalanej; 2) jesteś za wielki, aby cię ludzie mogli sądzić.
(Rozum): 1) zwierzaj się jedynie Panu Bogu (w spowiedzi św. przy Kom[unii] św., odwiedzinach Przenajświętszego! Sakramentu, pacierzach, modlitwie) i Niepokalanej, i tam szukaj światła i mocy; 2) przed pracą "Maryja" (dla czynienia z miłością); 3) czyń, co możesz, a szukaj pomocy innych tylko w tym, czego nie możesz.
Czytanie: 1) nie wierz wszystkiemu i nie rozpowiadaj zaraz rzeczy usłyszanych; 2) nie bądź skwapliwym w sprawach. Im kto pokorniejszy, tym mądrzejszy.
Med[ytacja]: Jakie życie, taka śmierć. Przygotowanie na śmierć: ty umrzesz.
Rachunek sumienia: 1) przed spowiedzią z (jednego) tygodnia od ostatniej spowiedzi, bo niemożliwe, aby przy codziennej Kom [unii] św. ukrył się grzech śmiertelny. 2) partykularny: uważaj najpierw, czyś używał środka "Maryja"; jeśli prócz tego trudna poprawa, szukaj innych przyczyn. Zbudź się: "Zacznij, i zawsze zaczynaj".
[O. Maksymilian M-a Kolbe]
[ 1 ] Zob. Pisma, 841, przyp. 1. Nauki rekolekcyjne głosił o. Tommaso Rori, franciszkanin, proboszcz parafii Dwunastu Apostołów w Rzymie.
[ 2 ] Wejdź cały, pozostań sam, wyjdź inny.
[ 3 ] W oryginale wyraz podkreślony dwukrotnie.
Porządek dnia w czasie świętych ćwiczeń duchownych w roku 1915
Godziny przedpołudniowe
5 – Wstawanie
5.15 – Modlitwy poranne – I rozmyślanie – Msza święta
– Komunia – dziękczynienie
7.30 – Śniadanie – sprzątanie w celach
8 – Refleksje na temat medytacji (w kaplicy)
8.15 – Praktyczne ćwiczenia świętych ceremonii
9 – Czas wolny w milczeniu
9.30 – II rozmyślanie
10.15 – Refleksje na temat medytacji (w celi)
10.45 – Droga Krzyżowa
11 – Skupienie w celi – czytanie
11.30 – Godziny kanoniczne – rachunek sumienia
12 – Obiad – nawiedzenie Najświętszego Sakramentu
– Rekreacja w milczeniu
Godziny popołudniowe
1.15 – Skupienie w celi
3 – III rozmyślanie - czas wolny
4.30 – Nawiedzenie Najświętszego Sakramentu i błogosławieństwo w puszce [ 1 ]
5 – Czas wolny w milczeniu
5.30 – IV rozmyślanie
6.15 – Refleksje na temat rozmyślania w celi
7 – Nieszpory – Kompleta – Jutrznia i Laudes
8 – Kolacja – nawiedzenie – modlitwy – rachunek sumienia
– Punkty rozmyślania porannego na dzień następny
– Rekreacja w milczeniu
9.30 – Spoczynek
[
O. Maksymilian M-a Kolbe]
[ 1 ] Błogosławieństwo Najświętszym Sakramentem – nie w monstrancji, a w sposób mniej uroczysty – w puszce.
Pan Bóg cię wzywa na audiencję partykularną. Słuchaj i odpowiadaj. Konieczne dla ciebie. W nowicjacie? Pokój, radość. Czyń, jakbyś miał umrzeć potem. Pamiętaj na śmierć [ 1 ]. Sposób dobrego wykonania: 1) czynić, jakby się miało potem umrzeć; 2) skupienie; 3) pod opieką Niepokalanej.
2 d[zień]
I Medytacja
Cel twój - chwalić, czcić i służyć Panu Bogu i przez to zbawić duszę. Służyć to jest: chcieć, czego Pan Bóg chce. Nic łatwiejszego jak dobra wola; by mieć dobrą wolę. I tego tylko chce P. Bóg. To więc przyczyną każdej czynności; reszta - środkiem.
II M[edytacja]
Czyń drugim, co chciałbyś, aby ci czyniono [por. Mt 7,12; Łk 6,31]. Lenistwo. Za wielka familiamość z P. Bogiem (w Prz[enajświętszym] Sakram[encie]). Jesteś z natury człowiekiem słabym jak i inni: baczność więc! Jesteś lux mundi, sal terrae [ 2 ] [Mt 5,14; Mt 5,13]. Wielkość zależy jedynie od wypełnienia cnót.
[...] [ 3 ] Cokolwiek nie zależy hic et nunc od twej woli: czy przeszłe, czy przyszłe, czy teraźniejsze, jest dla ciebie najlepsze [ 4 ], tak że nawet nic lepszego nikt pomyśleć nie może, gdyż przychodzi od najlepszego Ojca przez ręce Niepokalanej. Czemuż się więc smucisz?
Humiliavit semetipsum factus oboediens usque ad mortem, mortem autem crucis [ 5 ] [Flp 2,8].
Pracuj, pracuj, pracuj jak najwięcej [ 6 ], pracuj na powiększenie jak największej chwały Bożej, przez zbawienie swej duszy (jako chrześcijanin) i innych (jak najwięcej - jako kapłan, zakonnik). Z czystym sercem i czystą intencją. Godzien jest bowiem tego Bóg Stwórca i Odkupiciel. Ucz się z krucyfiksem.
Myśl, myśl, myśl często: "Po coś tu przyszedł?" Aby siebie i innych (wiele) zbawić. Kim jesteś? Zakonnikiem, homo Dei [ 7 ] [1 Tm 6,11], Przyjacielem Pana Jezusa [por. J 15,14]. Przygotowuj się teraz do przyszłej pracy. P. J[ezus]: "Pragnę" [J 19,28] dusz, dajcie mi je kapłani.
Nie pytaj, czy grzech jest ciężki, czy powszedni, ale unikaj jakiegokolwiek grzechu.
Szatan stara się naprzód doprowadzić do lenistwa [ 8 ]; gdy nie może, stara się popsuć czynność przez złą intencję: pychę [ 9 ].
Zachowanie się zewnętrzne jest najskuteczniejszym kazaniem. "Maryja".
3 d[zień]
M[edytacja] I
Stworzenia używać o tyle, o ile potrzeba do osiągnięcia ostatecznego celu. Indifferentia [ 10 ] do stworzeń. Trzeba wielekroć czynić to, czego nie chcesz: a co chcesz, trzeba opuścić. Zachowanie się zewnętrzne: napomnienia przełożonych, braci.
M[edytacja] II
Czego teraz nie uformujesz w sobie, tego nigdy nie zrobisz.
Samotność wewnętrzna i zewnętrzna (w celi). Wewnętrzna: nienawidzić, nie pragnąć, czego świat pragnie, bo on głupi. Dobra świata nigdy nie zaspokoją duszy. Zewnętrzna: nie wychodzić z celi bez przyczyny: konieczności, użytku, (convenientiae). Wychodząc premunirsi [ 11 ] (poleć się N[ajświętszej] P[annie]: "Maryja"). Obcuj chętniej z lepszymi.
Habitus reflectendi, meditandi [ 12 ] (zdania z medytacji rannej). Unikaj próżniactwa.
Im więcej ludzie cię poznają, tym mniej szanują, bo poznają ułomności; przeciwnie z P. Bogiem; więc ukrywaj się, dla chwały Bożej, dobra Kościoła i Zakonu (reverentia aliorum [ 13 ]).
Łączność z Panem Bogiem.
"Ojcze nasz" i "Zdrowaś" najlepsze modlitwy. Kochający jedynie Pana Boga lepiej Go (istnienie Jego) zna od filozofa.
Kolacja mierna dobry sen rodzi.
Modlitwa i samotność czynią człowieka świętym.
Modlitwa jest wzniesieniem myśli do Boga.
Modlitwa zmusza P. Boga. Wystarczy do tego, aby być człowiekiem modlitwy (= zakonnikiem); modlitwa oznaczona przez regulamin i akty strzeliste; wiele ustnych [modlitw] męczy. Roztargnienia niedobre--wolne pomnażają zasługi.
Myśl często:
Grzesznikiem jesteś. Zdradziłeś Ojca najlepszego i Przyjaciela.
Semper spirito di [ 14 ]:
1) compunzione (sufficit voluntatis detestatio);
2) vigilanza. Jeśli bowiem będziesz myślał, żeś bezpieczny (ze siebie), Pan Bóg dopuści, że upadniesz dla twej nauki. Jeśli cię łaska opuści, wpadniesz na dno piekła.
Z tej samej gliny ulepionyś co inni grzesznicy;
3) compensatio. "Pokuty, pokuty, pokuty" (N[iepokalanie] P[oczęta]). Reg[ularis] Oboe[dientia] [ 15 ]. Znoś przykrości w duchu pokuty. Modlitwa o łaski duchowne dla siebie jest na pewno skuteczna.
4 d[zień]
M[edytacja] II
Sine me nihil potestis facere [ 16 ] [J 15,5]. Kazania piękne i praca bez modlitwy żadnego owocu nie przyniesie.
Modlitwą wszystko [ 17 ] (prawdziwie pożyteczne) na pewno otrzymasz. Ale natrętnie, stale módl się; z coraz większą żarliwością. A P. Bóg przez cię będzie cuda wykonywał (np.: proboszcz z Ars [ 18 ]).
Kolana [ 19 ], a nie rozum albo pióro dają owoc w pracy, kazaniach, książkach.
Modlitwa przed i po pracy. Prośba, dziękczynienie i prośba o przebaczenie.
5 d[zień]
M[edytacja] I
Skutkiem grzechu jest zaślepienie i twardość serca (więc przy małym grzechu także).
M[edytacja] II
Mowa z serca nawraca. Przyczyną jej medytacja, modlitwa myślna.
Nigdy [ 20 ] nie opuszczaj medytacji. Święci, gdy w dzień nie mogli, w nocy medytowali i dlatego tylu nawrócili (św. Franciszek Ksawery, św. Dominik - spał u stóp ołtarza). Poprzedzaj pokorną prośbą.
Odprawiaj ją spokojnie bez natężenia umysłu. Pobożność, modlitwa (medytacja, według regulaminu) jest pierwszym obowiązkiem, nie nauka. Pietas et scientia [ 21 ]. Ora et labora; non: labora et ora [ 22 ].
Cepit facere et docere [Dz 1,1] (et non: docere et facere) [ 23 ]. (Omnia, quae facit religiosus, sunt ex Oboedientia, P[aupertate], V[irginitate] [ 24 ]).
Przygotowanie do wszystkiego (dispositio). Sam (bez łaski) nic nie możesz uczynić zasługującego na niebo; więc modlitwa o światło i siłę, i oczyszczenie się.
6 d[zień]
Prawdziwie posłuszny jest jak trup, ślepy. Przełożony jest jakby zasłoną, zza której sam P. Jezus mówi. Poddanie swego sądu (doskonałość jest to poddanie swego sądu [...] [ 25 ]) przełożonemu.
Posłuszeństwo skore i ochotne.
Posłuszny w krótkim czasie dojdzie do doskonałości.
Vigilate et orate [ 26 ] [Mt 26,41].
Rozmyślanie męki Pana Jezusa jest najskuteczniejszym środkiem do obrzydzenia sobie grzechów (żalu za grzechy) i do rozpalenia miłości [ 27 ] ku P. Jezusowi.
Po upadku uciekaj się do Niepokalanej [ 28 ] Maryi.
7 d[zień]
Celem twoim jest naśladowanie P. Jezusa.
Posłuszeństwo, Modlitwa i Praca [ 29 ].
Posłuszeństwo uniemożliwia upadek [ 30 ].
Życie ukryte.
Posłuszeństwo dokładne, skore, miłosne, nadnaturalne. Reguła.
Świętość moja, życie wspólne;
Życie wspólne, świętość moja (św. Jan Berchmans).
Bóg celem; wszystko inne (przełożeni) środkiem,
Opuść Ojczyznę, wszystko [ 31 ] dla Boga, Woli Bożej.
Przypominaj sobie posłuszeństwo, ilekroć uczynisz znak
(tu jest obrazek, na górze 1, na dole 2, po lewej 3, po prawej 4, w środku 5 - przypis trep)
Krzyża Świętego: 1) poddaj sąd, 2) serce, 3) wolę, 4) barki do znoszenia ciężaru pracy na chwałę Bożą przez dobro Zakonu, Kościoła i zbawienia dusz; 5) amen - niech się tak stanie.
Miłość bliźniego [ 32 ] nadnaturalna (stała): myślą, słowem i uczynkiem.
Za nią Niebo; bez niej Piekło. Distinctivum chrześcijan [ 33 ]. Życie krótkie, cierpienia krótkie, a potem:
Niebo. Niebo. Niebo.
Odwagi więc.
Wykonuj Wolę Bożą: wykonuj prawo Boże, Regułę; posłuszny bądź i cierpliwy. Weź krzyż swój i idź za P. Jezusem por. [Łk 9,23].
Wklejałem raz na dwa dni te rekolekcje, ale wydaje mi się, że i raz na tydzień nie byłoby za rzadko - tyle w nich treści do rozważenia, odniesienia do siebie, zachowania w sercu. Póki będą lecieć te notatki, będę wklejał w poniedziałki.
845
[Rekolekcje przed subdiakonatem]
[Rzym, lipiec 1916] [ 1 ]
Ćwiczenia duchowne 1916 [roku] przed subdiakonatem
Wstęp
Pan Bóg jest dobry nieskończenie; więc mniej lub więcej od ciebie zależy.
1 d[zień]
I M[edytacja]
Służ Panu Bogu tak, jak Panu Bogu, a nie [jak] tobie się podoba. To jest twą jedyną największą i esencjonalną sprawą. I dla ciebie jest piekło otwarte.
Pycha [ 2 ] jest początkiem wszelkiego złego [por. Tb 4,14].
Teraz czas drogi.
"Ta jest najwyższa mądrość, przez wzgardę świata ciągnąć do królestwa niebieskiego" [ 3 ].
Pokora Niepokalanej spowodowała Macierzyństwo Boże: "Quia ancillam humilem..." [ 4 ] [por. Łk 1,48].
Pan Bóg się upokarza; a ty, gnoju, się pysznisz!
Nierozłącznymi towarzyszami ubóstwa są: wzgarda i boleść.
Pycha cnoty w grzechy zamienia; a pokora grzechy w cnoty [ 5 ].
Tylko pokorny jest spokojny.
Celem szatana: wzgarda P. Boga i potępienie dusz. Celem P. Jezusa: należna chwała Boża i zbawienie dusz.
Bronią (sidłami) szatana: bogactwa, honory i przyjemności; bronią P. Jezusa: ubóstwo, wzgarda i przykrości (ale to wszystko słodsze nieskończenie od światowości) [ 6 ].
Bądź spokojny: [ 7 ] Oddaj się cały w ręce miłosiernej Opatrzności Bożej tj. Niepokalanej i bądź spokojny, i w pokoju czyń Wolę Bożą.
[Notatki bez oznaczenia dnia i medytacji]
M[edytacja], d[zień]. Upadły na duchu pomyśl: "Błogosławieni miłosierni, albowiem miłosierdzia dostąpią" [Mt 5,7].
O[jciec] R[ektor] [ 8 ] - dozwól [ 9 ] się wieść Panu Bogu; a nie ty chciej wieść Pana Boga.
Posłuszny [ 10 ] bądź, bo przez to najwięcej udoskonalisz siebie i innych; to jest bowiem Wola najmądrzejszego, najpotężniejszego i najmiłościwszego Ojca. Lepiej utracić honor, wszystkie dobra i życie, niż obrazić Pana Boga choćby lekkim grzechem, bo grzech jest złem nieskończenie większym.
Pan Jezus wzgardzony, ukrzyżowany: propter te [ 11 ].
Ufaj Bogu, a będziesz niewzruszony.
Zawsze i wszędzie możesz być szczęśliwym, jeżeliś posłuszny, bo Pan Bóg disponit omnia suaviter [ 12 ] [por. Mdr 8,1]. Czemuż się więc, głupi [ 13 ], troszczysz? [por. Łk 12, 20].
Św. Augustyn: "Panie, czyń ze mną, jak wiesz i chcesz; wiem bowiem, żeś kochający" [ 14 ].
Sprzeciwiając się posłuszeństwu często spotkasz to, czegoś chciał uniknąć.
Staraj się o najwyższy (tj. jaki Pan Bóg chce) stopień w niebie; bo więcej cierpienia kosztuje piekło, jak niebo (plus minus) = Posłuszeństwo.
Dąż do najwyższego [ 15 ] stopnia doskonałości, bo jak umrzesz, tak zostaniesz na całą wieczność; a umrzesz wkrótce, kiedy się nie będziesz spodziewał i pójdziesz na drugi świat sam i nagi.
Staraj się być podobnym Panu Jezusowi Ukrzyżowanemu. Praedica "Iesum et hunc Crucifixum" [por. 1 Kor. 2,2] vita et verbo [ 16 ].
Na sądzie ostatecznym ścisły zdasz rachunek z każdej chwilki czasu; z każdej łaski otrzymanej; z każdego talentu (nie rozwiniętego!), ze wszystkiego dobrego, coś mógł zrobić (opuszczone!): więc spokój; na puszczy, abyś mógł słyszeć głos Boży.
Wróć do gorącości [ 17 ] [por. Ap 2,4-5] (zgadzania się i wykonywania Woli Bożej), bo źle ci teraz, dobrze było przedtem; a Pan Bóg z najczulszą miłością cię oczekuje.
Bądź panem, królem siebie, nikomu (nawet sobie), prócz Boga [ 18 ] samego, nie poddanym. - Pokój.
Idąc za Panem Jezusem będziesz królem, przyjacielem, synem i spadkobierca Bożym [por. 1 Sm 15,23; Wj 19,5-6; J 15,14-15; Mt 25,21]; o tyle szczęśliwym, o ile bliżej będziesz Go naśladował. Prawdziwie nieszczęśliwa i trudna jest droga potępienia i oziębłości.
Bądź Chrystusem [ 19 ].
Czyń, co, kiedy i jak Pan Bóg chce = zgoda z Wolą Bożą i posłuszeństwo = najwyższa mądrość.
Nie przywiązuj się zanadto nawet do rzeczy koniecznie potrzebnych.
Oblubienicą św. O. Franciszka jest Ubóstwo [ 20 ], które i swoim synom w spadku zostawił.
Czuwaj! Współzawodnicz w wierności, w wypełnianiu najmniejszych reguł. Czyń, co czynisz.
Czyń, co czynisz; o nic się nie troszcz; twój nieskończenie dobry Ojciec na pewno przygotuje ci zawsze i wszędzie to, co jest najlepsze dla ciebie; wielką przykrość czynisz temu Ojcu najlepszemu, gdy dobroci Jego nie dowierzasz troszcząc się o cokolwiek.
Rozmyślaj często o tym, że cała wielkość, świętość i godność twoja zależy jedynie od wypełnienia Woli Bożej [ 21 ]; reszta: sława, bogactwa, wygody, prace, nawrócenia, modlitwy, pokuty i nawet męczeństwo - poza wolą Bożą są niczym, marnowaniem czasu, grzechem.
Oddaj się zupełnie Panu Bogu, a będziesz szczęśliwy.
Dlatego studiuj Ukrzyżowanego. Upodobnij się Jemu.
Czytanie Listów św. Pawła i "Naśladowania".
Oznacz, co masz czynić na wakacjach, abyś nie był "tam i sam się tułający". Zajmij każdą chwilę czasu: "podział godzin". Staraj się o zbawienie wszystkich wszystkimi [ 22 ] możliwymi sposobami, bo Pan Jezus powiedział św. Brygidzie, że za każdą duszę gotów jest cierpieć nawet więcej niż wycierpiał, aby tylko ją zbawić (nabożeństwo do Niepokalanej).
Bądź symplicznym [ 23 ], jak dziecko, ale roztropnie: Z Panem Bogiem, N[ajświętszą] Panną, [wobec] przedstawiających P. Boga, tj. przełożonych, bezwzględnie itd.; z ludźmi jako ludźmi krytycznie.
Używaj wszystkich [ 24 ] środków, które ci Pan Bóg oznaczy do dojścia do doskonałości, a będziesz prawdziwie spokojny i szczęśliwy.
Pragnij cierpieć [ 25 ] i być wzgardzonym [ 26 ] (choćbyś tę samą zasługę i chwałę Bożą mógł uczynić bez tego) dlatego jedynie, że Bóg twój tak samo żył. Wzgardzony - "ukrzyżuj, ukrzyżuj" [Łk 23,21] - od wszystkich, którym tyle dobrego uczynił. Zapłatą twoją od ludzi niech będzie wzgarda, boś: 1) godzien tego za to, co twego jest w pracy; 2) Pan Jezus taką zapłatę otrzymał i otrzymuje, niestety.
Najniegodniejszy! najwięcej marnujesz łaski Boże.
Cierp i pracuj, o ile możesz w .ukryciu (o marnotrawco łask Bożych) dla Boga samego.
Co dzień, często i w trudnych chwilach patrząc na Ukrzyżowanego ucz się, [widząc że] najuboższy, w cierpieniach największych i wzgardzie od wszystkich, naśladować P. Jezusa nagiego, w takich boleściach i tak wyszydzanego; i bądź posłusznym Panu Bogu we wszystkim i to zawsze, całkowicie, skoro i ślepo.
Kochaj nieprzyjaciół tym więcej, im więcej ci przykrości uczynili, bo P. Jezus: Pater, ignosce illis, non enim sciunt, quid faciunt [ 27 ] [por. Łk 23,34].
Im więcej będziesz cierpiał w tej chwilce życia, tym większą chwałę będziesz miał w niebie.
Kochaj Boga dla Boga samego i dla Niego (coraz spokojniej i miłośniej) w pokoju i miłości cierp i pracuj.
Kochaj, kochaj uczynkiem Pana Boga, daj Mu siebie, wszystkich i wszystko, i bądź z Nim (skupienie) zawsze, bo i On tak robi.
[ 1 ] Św. Maksymilian otrzymał święcenia subdiakonatu 16 VII 1916 r.
[ 2 ] W oryginale wyraz "pycha" podkreślony dwukrotnie.
[ 3 ] N[aśladowanie] Ch[rystusa], Ks. I, r. I, 4 - przyp. Aut.
[ 4 ] "Iż wejrzał na niskość służebnicy swojej..."
[ 5 ] Drugą część zdania należy rozumieć w świetle innych wypowiedzi Świętego, np.: "W razie upadku nie traćcie nigdy ufności, bo upadek wyjdzie nam na większe upokorzenie, na większą czujność, słowem na większe dobro" – zob. Pisma, 653a.
[ 6 ] Po tych słowach w zeszycie z notatkami znajdują się dwie strony nie zapisane.
[ 7 ] Wyraz "spokojny" podkreślony dwukrotnie.
[ 8 ] Skrót "OR" trudny do odczytania. Być może wskazuje na rektora Kolegium, który często powtarzał ną myśl, powracającą w notatkach św. Maksymiliana z medytacji. Rektorem był wówczas (1913-1916) o. Luigi Bondini, który został później kierownikiem duchowym Świętego.
[ 9 ] Wyraz podkreślony dwukrotnie.
[ 10 ] Wyraz podkreślony dwukrotnie.
[ 11 ] Dla ciebie, z powodu ciebie.
[ 12 ] Urządza wszystko wdzięcznie.
[ 13 ] Wyraz "głupi" podkreślony dwukrotnie.
[ 14 ] Wyznania i Solilokwia św. Augustyna zawierają wiele podobnych myśli.
[ 15 ] Wyraz podkreślony dwukrotnie.
[ 16 ] Głoś "Jezusa i to ukrzyżowanego" życiem i słowem.
[ 17 ] Wyraz "gorącości" podkreślony dwukrotnie.
[ 18 ] Wyraz podkreślony trzykrotnie.
[ 19 ] Wyrazy podkreślone trzykrotnie.
[ 20 ] Wyraz "ubóstwo" podkreślony dwukrotnie.
[ 21 ] Wyrazy podkreślone dwukrotnie.
[ 22 ] Wyrazy "wszystkich wszystkimi" podkreślone trzykrotnie.
[ 23 ] Prostym.
[ 24 ] Wyraz podkreślony dwukrotnie.
[ 25 ] Wyraz podkreślony trzykrotnie.
[ 26 ] Wyraz podkreślony pięciokrotnie.
[ 27 ] Ojcze! odpuść im, bo nie wiedzą, co czynią.
Komentarz
Może za dużo się rozpisałem, ale wiem, że po tak długiej nieobecności interesuje Cię każdy szczegół ze stron rodzinnych.
W związku z potrzebami okolicznej ludności rozwinęły się teraz w naszym miasteczku różne warsztaty pracy, jak: tartak, elektrownia, dział napraw rowerów i zegarków, rzeźbiarnia, mechaniczny z kuźnią i blacharnią, jak również krawiectwo, szewstwo i inne. Jest też poradnia lekarska i mleczarnia okręgowa, której kierownikiem jest Mariański Hadrian i ma do pomocy Grzybowskiego Juliusza, Salwatora Markowskiego, Witalisa Miłosza, Leonarda Gondka, Agnelego Orlińskiego i innych. Prefektem w Paprotni [ 18 ] jest nadal ks. Zdzisław Piechowiak. - W budynku za dawnym internatem jest teraz schronisko PCK (Polski Czerwony Krzyż), w którym przebywa kilkunastu, b. żołnierzy polskich inwalidów. Opiekę nad nim ma Fulgenty o. Bąk przy pomocy Euzebiusza Abramowicza, Jerzego Dudka i Szymona Jankowskiego. W grudniu ub. roku wyszedł też po długiej przerwie miesięcznik "Rycerz" na grudzień-styczeń. Następny numer i coś w rodzaju kalendarza są w przygotowaniu Izydora Koźbiała i Cypriana Grodzkiego. Kuźba Łukasz pracuje teraz u Wójcika Józefa [ 19 ]. Dawny nasz znajomy i współpracownik Justyn Nazim zajęty jest w administracji [ 20 ] i ma do pomocy Piusa Kosiora, Sebastiana Sobczyńskiego i Odyliona [ 21 ]. Maksymilian Belka, Jan Vianey, Sergiusz i Agatonik [ 22 ] też są zajęci w drugim dziale administracji i przyjmują zlecenia na różne prace z zewnątrz. A Twoi starzy znajomi Salezy, Wawrzyniec i Antonin Winiarski reperują zegarki. Manswet i Eutychian, Atanazy, Anatol, Kamil, Samuel, Włodzimierz i Bolesław Błaszczyk, Bonifacy, Abel, Zdzisław Łuszcz, Szubartowscy, Kozielczykowie, Melchior [ 23 ], Hilary Łysakowski i inni nadal pracują w swoich zawodach. Głównym placmajstrem na nasz teren jest z ramienia władz Czesław Półtoraczyk. Pracy jest obecnie bardzo dużo i na bezrobocie nikt nie może narzekać. Z wyżywieniem i przyodziewkiem też jeszcze można wytrzymać. Czas wojenny jak zwykle wprowadza pewne ograniczenia. Poza tym jest zupełny spokój.
Z Mugenzai no Sono z Japonii otrzymaliśmy kilka listów, w których donoszą, że stanowią teraz osobny komisariat. Pisma na razie nie wydają z powodu ograniczeń papieru, bo i tam spokoju nie ma. Muszą teraz liczyć na samowystarczalność. Miejscowi katolicy i inni wspomagają ich, jak tylko mogą. Br. Zeno nadal apostołuje, zwłaszcza przez pożyczanie dobrych książek.
Ale już chyba dosyć tego pisania. Napisz mi też coś ze swego życia. Mam trochę fotografii z naszej rodziny, ale teraz nie można przesyłać, może innym razem. Zresztą i czasy wyjątkowe nie trwają zawsze, więc może wkrótce i sam do nas powrócisz. Bądź dobrej myśli, codziennie pamiętamy o Tobie.
Łączę pozdrowienia od całej rodziny i kolegów.
Serdecznie ściskam i całuje
Maksymilian
[ 1 ] Ostatni (zachowany) list okólny - Pisma, 794 - pochodzi z października 1940 r.
[ 2 ] Forma listu odpowiada warunkom okupacyjnym, kiedy nie można było wszystkiego jasno pisać. Inne zachowane kopie tego listu, kierowane zapewne do tych, którzy wcześniej pisali do Niepokalanowa, zamiast powyższego pierwszego zdania mają inne: "Wiadomość od Ciebie otrzymałem. Cieszę się, że przy pomocy Niepokalanej wszystko przetrwałeś i jesteś zdrów".
[ 3 ] Br. Radogost Jędrzejewski.
[ 4 ] Br. Baltazar Strużewski.
[ 5 ] Bracia Placyd Koza, Marcin Brzozowski i Atanazy Maćkowski.
[ 6 ] Zob. Pisma, 774, przyp. 11.
[ 7 ] Br. Sylwester Wojsław.
[ 8 ] Za ojców i braci z innego klasztoru bracia winni byli odmówić po jednej koronce franciszkańskiej - zob. Konstytucje z 1932 r.
[ 9 ] Tj. św. Maksymilian.
[ 10 ] Bł. Pius Bartosik.
[ 11 ] Bracia Witold Garło, Cyriak Szubiński i bł. Tymoteusz Trojanowski.
[ 12 ] Bł. Antoninem Bajewskim.
[ 13 ] O. Floriana Koziury.
[ 14 ] Bracia Benedykt Mieczkowski, Cyriak Szubiński, Honorat Szala, Ludwik Ferens, Maksym Grefkowicz, Gotfryd Pyrka i Sergiusz Sobczuk.
[ 15 ] Tj. z nowicjuszami - klerykami.
[ 16 ] O. Gwido Bar.
[ 17 ] Św. Maksymilian.
[ 18 ] Ponieważ Małe Seminarium Misyjne było zamknięte w czasie okupacji, rektor tegoż zakładu, o. Zdzisław Piechowiak, objął nauczanie religii w szkole powszechnej w Paprotni.
[ 19 ] Tj. w bibliotece klasztornej.
[ 20 ] O. Justyn Nazim, po wysiedleniu z Gniezna i krótkim pobycie w klasztorze warszawskim, przybył do Niepokalanowa 26 XII 1940.
[ 21 ] Br. Odyliona Leheńkiego.
[ 22 ] Bracia Jan Vianey Kończewski, Sergiusz Sobczuk i Agatonik Kozak.
[ 23 ] Bracia Salezy Mikołajczyk, Wawrzyniec Podwapiński, Manswet Marczewski, Eutychian Kawecki, Atanazy Maćkowski, Anatol Musiał, Kamil Banaszek, Samuel Piasecki, Włodzimierz i Bolesław Błaszczykowie, bł. Bonifacy Żukowski, Abel Dypa (później zmienił nazwisko na Dziełyński), Adam i Beniamin Szubartowscy, Filemon i Wincenty Kozielczykowie oraz Melchior Borkowski.
Filoteusz, Laurenty, Amatus, Bonfiliusz, Lucjusz, Celestyn, Patrycy, Rodrycjus, Innocenty, Placyd, Hugolin, Cyriak, Honorat, Gwido, Orestes, Antonin, Hadrian, Salwator, Witalis, Agneleg, Fulgenty, Pius, Odylion, Agatonik, Salezy, Manswet, Eutychian, Radogost, Placyd, Filemon, Melchior
Wspaniałe!
Imiona z charakterem.
I to się nazywa oryginalność!
👣
🐾
🐾
Warzyniec brzmi bardziej narodowo-radykalnie niż Laurenty.
Całe pismo 830 było cytowane w wątku o posłuszeństwie (pisane do br. Juwentyna), więc dziś 831:
831
Do br. Juwentyna Młodożeńca
[Niepokalanów,] 3 II 1941
Maryja!
Drogie Dziecko!
Cieszę się z Twego powołania misyjnego. Niepokalana niechaj ten bezcenny skarb przechowuje w Twej duszy i rozwija coraz więcej.
Polecajmy Jej tę sprawę pozyskania dla Niej wszystkich dusz pod słońcem
br. Maksymilian M. Kolbe
[ 1 ] Na osobę adresata wskazuje uwaga św. Maksymiliana: "Br. Juwentyn / O. M."
832
Do br. Kornela Kaczmarka
Niepokalanów, 4 II 1941
Maryja!
Drogie Dziecko!
Wreszcie dowiedzieliśmy się, że żyjesz [ 1 ]. Dzięki Bogu i Niepokalanej. Słyszałem, że nie wolno Ci do nas pisywać, ale piszę otwarcie i tak cenzura ma możność przekonania się, że nie ma powodu w tym wypadku do zakazu wzajemnego korespondowania. Zresztą, jeżeli mimo to władze będą odmiennego zdania, to mają możność nie przepuszczenia i tego listu.
U nas - dzięki Niepokalanej - większość braci zdołała powrócić, ale bardzo duża jeszcze ich część pozostaje poza granicą bolszewicką i nie można uzyskać zezwolenia na powrót. Staruszek o. Szymon [ 2 ] jeszcze żyje, chociaż siły jego już sporo osłabły. Znajduje się też tu ojciec Pius, Florian, Jerzy, Urban, Zdzisław, Justyn [ 3 ] i inni.
Przenieśli się do wieczności z naszego klasztoru br. Celestyn [ 4 ] w szpitalu na Syberii na gruźlicę, br. Patrycy [ 5 ] w rodzinnym domu, br. Bonfiliusz [ 6 ] w sanatorium, br. Amatus [ 7 ] wskutek działań wojennych, br. Cyryl [ 8 ] na suchoty w klasztorze, br. Lucjusz [ 9 ] w domu, br. Rodrycjusz [ 10 ] też w rodzinnym domu, także br. Józef Szymański w klasztorze i prawdopodobnie br. Emil [ 11 ]. Z naszej Prowincji, lecz nie z klasztoru naszego, zmarło w tym czasie jedenastu. Należą się więc im przepisane modlitwy.
W klasztorze naszym obecnie prowadzimy mleczarnię okręgową. Kieruje br. Hadrian [ 12 ]; drukuje się urzędowe pismo, naprawiamy maszyny rolnicze i budujemy też nowe, naprawiamy traktory, samochody, rowery. Na grudzień-styczeń wyszedł też jednorazowo "Rycerz". Co do dalszego wydawania oczekujemy na decyzję władz. - Na ogół klasztor rozwija silną działalność dobroczynną, zwłaszcza sanitarną, żywnościową i odzieżową na całą okolicę. Prowadzimy też oddział Czerwonego Krzyża dla polskich jeńców wojennych.
Dwa razy gościliśmy też obóz wysiedleńczy, raz 2000 Polaków i 1500 Żydów, a następnie 1500 Volksdeutschów. Placmajstrem jest br. Czesław [ 13 ].
Najważniejszą czynnością to całodzienna adoracja Przenajświętszego Sakramentu. Każdy ma wyznaczone sobie codziennie na to pół godziny.
Modlimy się często za braci nieobecnych jeszcze - gdziekolwiek by się znajdowali.
W tej chwili tak jesteśmy zawaleni pracami, że brakuje rąk. A za to [działalność] zmierzająca do powiększenia ilości żywności w całej okolicy przez maszyny rolnicze, traktory, mleczarnię itd.
Polecam serdecznie Niepokalanej
[O. Maksymilian M-a Kolbe]
[ 1 ] Br. Kornel Kaczmarek przebywał od 2 IX 1940 do 29 IV 1945 w obozie koncentracyjnym w Dachau.
[ 2 ] O. Szymon Łaś.
[ 3 ] Ojcowie bł. Pius Bartosik, Florian Koziura, Jerzy Wierdak, Urban Cieślak, Zdzisław Piechowiak i Justyn Nazim.
[ 4 ] Br. Celestyn Sowa.
[ 5 ] Br. Patrycy Florczak.
[ 6 ] Br. Bonfiliusz Palmąka.
[ 7 ] Br. Amatus Robak.
[ 8 ] Br. Cyryl Zaręba.
[ 9 ] Br. Lucjusz Januszko.
[ 10 ] Br. Rodrycjusz Skorupski.
[ 11 ] Br. Emil Drzewiecki.
[ 12 ] Br. Hadrian Mariański.
[ 13 ] Br. Czesław Półtoraczyk.
Błogosławiony abp. Fulton Sheen przez 61 lat codziennie przez godzinę adorował Pana Jezusa. Zaprzyjaźniony kapłan w rozmowie z nami powiedział, że to, co się dzieje w Kościele, w Polsce i na świecie, ciężkie by było dlań do zniesienia, gdyby nie codzienna adoracja.
Ooo!
833
Do Niepokalanowa
[Warszawa,] 24 II 1941
Ich bitte uns zu sohicken je einem in einem Kartonschachtel: 1 Hemd, 1 Unterhose, 2 paar Socken, 2 kleine Handtücher, 2 Nasentücher, 1 Zahnbürste, Zahnpulver.
Die 5 Pakete, adressierte an je einzelnen, muss man Krochmalnastrasse VII Kommissariat abgeben. Bei der Angabe des Adressats muss man angeben Vornamen seiner Eltern. - Auch jedem überweisen durch Postanweisung 10 zł.
Kolbe Rajmund
[Adres] Klasztor | Niepokalanów | p[oczta] Teresin Soch[aczewski]
[Stempel pocztowy] Warszawa 27 II 41
[Nadawca] Kolbe Rajmund | Dzielna 24-26 | Gefängnis | Warszawa
[Przekład polski]
Proszę każdemu z nas z osobna [ 1 ] przysłać w pudełku kartonowym: 1 koszulę, 1 kalesony, 2 pary skarpet, 2 małe ręczniki, 2 chusteczki do nosa, 1 szczoteczkę do zębów, proszek do zębów.
Te 5 paczek, zaadresowanych na każdego z osobna, trzeba oddać w VII Komisariacie przy ul. Krochmalnej. Podając adresata, trzeba wymienić imiona jego rodziców. Proszę też każdemu przesłać przekazem po 10 zł.
Kolbe Rajmund
[ 1 ] Z o. Maksymilianem Kolbem przebywali w więzieniu: bł. Antonin Bajewski, bł. Pius Bartosik, o. Urban Cieślak i o. Justyn Nazim.
834
Do br. Arnolda Wędrowskiego
[Warszawa] 13 III 1941
Liebes Kind
Die Karte vom 4 III 1941 habe ich erhalten; ebenfalls die Wäschepakete sind das zweite mal angekommen. Schreibmaterial bitte nich zu senden. In Zukunft bitte weitere Pakete nicht abzusenden; nur auf meine besondere Anforderung.
Passe auf Deine Gesùndheit auf.
Alle Brüder mögen viel und gut beten, fleissig arbeiten und sich nicht kümmern, weil ohne Wissen und Willen des guten Gottes und der Unbefleckten Jungfrau nichts passieren kann.
Mit den herzlichen Grüssen an alle Brüder und an Dich
Rajmund Kolbe
[Przekład polski]
Drogie Dziecko
Pocztówkę z dnia 4 III 1941 otrzymałem, również paczki z bielizną po raz drugi nadeszły. Materiału do pisania proszę nie przysyłać. Dalszych paczek na przyszłość proszę nie nadsyłać, tylko na moje specjalne żądanie.
Uważaj na swoje zdrowie.
Niech wszyscy Bracia dużo i dobrze się modlą, pilnie pracują i niech się nie martwią, ponieważ bez wiedzy i woli Dobrego Boga i Niepokalanej Dziewicy nic się stać nie może.
Serdeczne pozdrowienia dla wszystkich Braci i dla Ciebie
Rajmund Kolbe
835
Do br. Pelagiusza Popławskiego
[Warszawa,] 2 IV 1941
Liebes Kind
Ich danke für die Postkarte vom 22 März. Vorher habe ich vom Br. Arnold auch eine Karte erhalten, auf welche ich schon geantwortet habe. Das Geid ist auch angekommen.
Dank der Unbefleckten Jungfrau, dase alles bei Euch gut geht und alle bemühen sich ihre Pflicht gut zu erfüllen.
Ich verweile seit einiger Zeit in der Krankenstube infolge eines Fiebers. Bartosik war an Lungenentzündung krank mit einer groseen Temperatur, aber jetzt geht es ihm wohl, er ist aber abgeschwächt.
Wegen Lebensmittelpakete zu Ostern kann man im siebenten Bezirk der polnischen Polizei nachfragen. Man muss aber die Pakete einzeln schicken, weil wir nicht zusammen sind. Es wäre wünschenswert 2-3 Postkarten zu schicken, um eine Antwort uns zu erleichtern.
Meine herzlichsten Grüsse für alle Patres und Brüder mit der inneren Bitte um ein Gebet
Rajmund Kolbe
[Adres] An | Br. Pelagiusz Ma Popławski | Niepokalanów | P[ost] Teresin (Kreis Sochaczew)
[Stempel pocztowy] Warschau 3 IV 1941
Absender | Rajmund Kolbe | Warschau | Dzielnastr. 24-26 | Gefängnis, Krankenstube
[Podpis cenzora] Eh. [?]
[Przekład polski]
Kochane Dziecko
Dziękuję za pocztówkę z 22 marca. Przedtem otrzymałem także pocztówkę od br. Arnolda, na którą już odpisałem. Pieniądze również nadeszły.
Dzięki Niepokalanej Dziewicy, że u Was wszystko w porządku i że wszyscy starają się dobrze spełniać swoje obowiązki.
Od pewnego czasu z powodu gorączki przebywam w izbie chorych. Bartosik chorował na zapalenie płuc; miał wysoką temperaturę, ale obecnie czuje się dobrze, jest jednak osłabiony.
W sprawie paczek żywnościowych na Wielkanoc można zapytać w siódmym Komisariacie polskiej policji. Ale paczki muszą być wysłane oddzielnie, ponieważ nie jesteśmy razem. Byłoby rzeczą pożądaną przesłanie nam 2-3 pocztówek w celu ułatwienia nam odpowiedzi.
Moje najserdeczniejsze pozdrowienia dla wszystkich Ojców i Braci. Z gorącą prośbą o modlitwę
Rajmund Kolbe
836
Do Niepokalanowa
[Warszawa, przed 1 V 1941]
Poststempeldatum
Es ist mir erlaubt worden 2 mal monatlich Lebensmittelpakete zu 5 Kg zu erhalten.
Diese sind an das polnische Polizeikommissariat N. 7 Krochmalnastr. 56 am 5-ten u. 20-ten jeden Monat von 12-18 Uhr abzugeben.
Bei Uebergabe muss jedesmal diese Karte vorgezeigt werden.
Rajmund Kolbe
[Adres] An | Minoritenkloster | Niepokalanów | P[ost] Teresin (Kreis Sochaczew)
[Stempel pocztowy] Warschau 1 V 1941
Absender | Rajmund Kolbe | Warschau | Gefängnis | Dzielnastr. 24/26
[Przekład polski]
Data stempla pocztowego
Pozwolono mi dwa razy na miesiąc otrzymywać paczki żywnościowe po 5 kg. Należy je oddawać w polskim komisariacie policji nr 7, ul. Krochmalna 56, 5. i 20. każdego miesiąca w godzinach od 12 do 18.
Przy przekazywaniu [paczek] należy każdorazowo okazać niniejszą kartę.
Rajmund Kolbe [ 1 ]
[ 1 ] Św. Maksymilian podpisał gotowy tekst pisany na maszynie.
837
Do Niepokalanowa
[Warszawa], 1 V 1941
Meine Lieben
Das Osternlebensmittelpaket habe ich erhalten - danke. Auch die Karten von den Brüdern: Frejlich, Iwo und Arnold. Ich freue mich, dass es bei Euch viel Arbeit gibt. Gott sei Dank. Unbefleckte Jungfrau wie eine liebende Mutter wie bis jetzt so auch immer wird über Ihre Kinder denken.
Ich habe schon die Krankenstube verlassen, aber bekomme noch Spitalessen. Jetzt bin ich auch in der Bibliothek beschäftigt.
Heute beginnt der schöne Monat Mai, der der Mutter Gottes gewidmet ist. Ich hoffe, dass Ihr in Euren Gebeten auch mich nicht vergessen werdet.
Ich wünsche allen Brüdern den Segen der Unbefleckten und grüsse herzlich
O. Maksymilian Rajmund Kolbe
[Adres] An | Minoritenkloster | Niepokalanów | P[ost] Teresin | Kreis Sochaczew
[Stempel pocztowy] Warschau 3 V 41
Absender | Rajmund Kolbe | Warschau | Gefängnis | Dzielnastr. 24/26
[Podpis cenzora] Rü
[Przekład polski]
Moi Kochani
Wielkanocną paczkę żywnościową otrzymałem. Dziękuję. Także i kartki od braci: Frejlicha, Iwona i Arnolda [ 1 ]. Cieszę się, że u was jest dużo pracy. Bogu niech będą dzięki! Niepokalana Dziewica jak Matka kochająca, podobnie jak dotąd tak i na przyszłość, będzie myślała o swoich dzieciach.
Już opuściłem izbę chorych, ale jeszcze otrzymuję jedzenie szpitalne. Obecnie jestem także zatrudniony w bibliotece.
Dziś zaczyna się piękny miesiąc maj, który jest poświęcony Matce Bożej. Ufam, że nie zapomnicie także i o mnie w swoich modlitwach.
Życzę wszystkim Braciom błogosławieństwa Niepokalanej i pozdrawiam serdecznie
O. Maksymilian Rajmund Kolbe
[ 1 ] Braci Stanisława Frejlicha, Iwona Achtelika i Arnolda Wędrowskiego.
Przedostatni list Maxa:
838
Do Niepokalanowa
[Warszawa,] 12 V 1941
Meine Lieben
Bitte mir einen Zivilanzug zu schicken. Ich schreibe das im Auftrage des Herrn Kommandanten. Mantel und Hose brauche ich nicht, da ich sie hier noch in gutem Zustande habe. Schickt mir bitte dagegen eine (warme) Arbeiterbluse mit Waste (am Hals zugeknöpft) und einen warmen Schal oder Halsbinde. Sehr eilig!
Euer Lebensmittelpaket vom 5 V und Briefe vom Br. Felicissimus und. Br. Pelagius erhalten. Die Unbefleckte möge Euch belohnen. Jedem einzelnen kann ich nicht antworten, da ich nicht öfter schreiben darf. Ich erwähne aber in meinen Karten jeden Brief, Karte und Paket, die ich von Euch erhalte.
Lassen wir uns alle von der Unbefleckten Jungfrau immer vollkommener leiten, wo und wie Sie auch immer uns hinstellen mag, um durch gute Erfüllung unserer Pflichten dazu beizutragen, dass für Ihre Liebe alle Seelen gewonnen werden.
Herzliche Grüsse und Glückwünsche für Euch alle und für jeden Einzelnen.
Euer
Rajmund Kolbe
[Adres] An | Minoritenkloster | Niepokalanów | P[ost] Teresin | Kreis Sochaczew
[Stempel pocztowy] Warschau 13 V 41
Absender | Rajmund Kolbe | Dzielnastrasse 24/26 | Gefängnis | Warschau
[Podpis cenzora] L.
[Przekład polski]
Moi Kochani
Proszę mi przysłać ubranie cywilne. Piszę to z polecenia pana komendanta. Płaszcza i spodni nie potrzebuję, bo mam je tutaj jeszcze w dobrym stanie. Natomiast przyślijcie mi (ciepłą) bluzę do pracy z kamizelką (zapinaną u szyi) i ciepły szal lub krawat. Bardzo pilne!
Waszą paczkę żywnościową z dnia 5 V i listy od br. Felicissimusa [ 1 ] i br. Pelagiusza [ 2 ] otrzymałem. Niech Niepokalana Wam wynagrodzi. Każdemu z osobna nie mogę odpowiadać, gdyż nie wolno mi częściej pisywać, ale w swoich pocztówkach wspominam o każdym liście, pocztówce i paczce, które od Was otrzymuję.
Pozwólmy się wszyscy Niepokalanej coraz doskonalej prowadzić, gdziekolwiek i jakkolwiek Ona nas chce postawić, aby przez dobre spełnianie naszych obowiązków przyczynić się do tego, aby dla Jej miłości wszystkie dusze zostały pozyskane.
Serdeczne pozdrowienia i życzenia dla Was wszystkich razem i dla każdego z osobna.
Wasz
Rajmund Kolbe
[ 1 ] Br. Felicissimusa Sztyka.
[ 2 ] Br. Pelagiusza Popławskiego.
Ostatni list św. Maksymiliana Marii Kolbego:
839
Do Marii Kolbe
Oryg.: rkps AN. Jedna karta dwustr. zapis.
Auschwitz, den: 15 VI 1941
Meine Anschrift:
Name: Kolbe Rajmund
geboren am: 8 I 1894a
Gef.-Nr. 16 670
Meine liebe Mutter
Mit einem Transport am Ende des Monats Mai bin ich zu Auschwitzs (Oświęcim) Lager gekommen.
Bei mir ist alles gut. Sei, liebe Mutter, ruhig über mich und meine Gesundheit, weil der liebe Gott ist in jedem Orte und denkt mit grosser Liebe über Alle und alles.
Es wäre gut mir vor meinem noch einem Brief noch nicht zu schreiben, weil ich weiss nicht, wie lange ich hier bleiben werde.
Mit herzlichen Grüssen und Küssen
Kolbe Rajmund
[Stempel na końcu tekstu] Postzensurstelle Auschwitz geprüft: [podpis cenzora] 98
[Adres na kopercie] An gnädige Frau | Maria Kolbe | Krakau | Smoleńsk 4
[Nadruk na kopercie] Absender | Meine Anschrift: | Name: Kolbe Rajmund | geboren am: 8 I 1894 | Gef.-Nr. 16 670
[Stempel pocztowy] Auschwitz 191
[Stempel cenzury na kopercie] Postzensurstelle K. L. Auschwitz geprüft: [podpis cenzora] 98
[Przekład polski]
Oświęcim, 15 VI 1941
Mój adres [ 2 ]:
Nazwisko: Kolbe Rajmund
urodzony: 8 I 1894
numer obozowy: 16 670
Moja kochana Mamo
Pod koniec miesiąca maja [ 3 ] przyjechałem z transportem do obozu w Oświęcimiu.
U mnie jest wszystko dobrze. Kochana Mamo, bądź spokojna o mnie i o moje zdrowie, gdyż dobry Bóg jest na każdym miejscu i z wielką miłością pamięta o wszystkich i o wszystkim.
Byłoby dobrze przed moim następnym listem nie pisać do mnie, ponieważ nie wiem, jak długo tu pozostanę.
Z serdecznymi pozdrowieniami i pocałunkami
Kolbe Rajmund
[ 1 ] Reszta nieczytelna wskutek odklejenia znaczka i uszkodzenia koperty.
[ 2 ] Św. Maksymilian pisał według drukowanych rubryk formularza. Ponadto na liście (i na kopercie również) znajduje się drukowana instrukcja obozowa w jęz. niemieckim.
Jest to ostatnia zachowana korespondencja Świętego.
[ 3 ] Dnia 28 V 1941 św. Maksymilian został wywieziony z Pawiaka w Warszawie do Oświęcimia, gdzie 14 VIII 1941 poniósł śmierć głodową, dobity zastrzykiem trucizny.
Starania o zwolnienie nie odniosły skutku. Jeszcze 26 II 1941 dwudziestu braci zwróciło się do Komendy Policji w Warszawie, ofiarując się w charakterze zakładników w zamian za św. Maksymiliana. Byli to bracia (według kolejności podpisania prośby): br. Cherubin Pawłowicz, br. Iwo M. Achtelik, br. Roman Tarłowski, br. Gotfryd M. Pyrka, br. Gwido M. Gnyba, br. Benwenuty M. Stryjewski, br. Nazariusz M. Słota, br. Innocenty M. Wójcik, br. Anatol M. Musiał, br. Dariusz M. Markowski, br. Leander M. Wojtas, br. Dionizy Molga, br. Rufin M. Majdan, br. Hieronim M. Wierzba, br. Arnold M. Wędrowski, br. Gerard M. Polanin, br. Godysław M. Woźniak, br. Alojzy M. Iwańczyk, br. Filemon M. Kozielczyk, br. Benedykt M. Mieczkowski.
Amen.
Dziękuję za całą serię listów. Przeczytałem je wszystkie i były dla mnie swoistymi rekolekcjami w drodze.
Św. Maksymalnie, módl się za nami!
Skończyliśmy listy, ale pism św. Maxa wystarczy jeszcze na rok. Z pewnego punktu widzenia będą one mniej wartościowe - zmieniam: będą wartościowe w inny sposób. Bo będą to teksty przeznaczone do druku, a więc przemyślane dla czytelnika innego niż adresat listu. Wartością tych listów było to, że widzieliśmy jaki jest Święty na codzień, gdy zakłada, że nikt oprócz adresata nie będzie pisma czytał. To była wielka wartość, ale chyba dopiero teraz czeka nas prawdziwa uczta.
840
[Rekolekcje doroczne]
[Kraków, wrzesień-październik 1912] [ 1 ]
Wstępna nauka
Nogi, nie skrzydła masz [ 2 ]
Trzeba przynajmniej raz na rok obejrzeć dom, przez rekolekcje, czy nie ma gdzie szczeliny; choć co dzień zamiatasz celę przez rachunek sumienia, medytację i co tydzień zmywasz przez spowiedź.
Pan Bóg da łask obficie. Ty zaś musisz w milczeniu [ 3 ] i skupieniu pracować, przeżuwać słyszane nauki i czynić postanowienia (nie głowy, ale serca bez bólu głowy żąda Pan od ciebie).
Pod opieką Serca Jezusowego i Niep[okalanie] P[oczętej] N[ajświętszej] P[anny] Maryi, św. Józefa i św. O. Franciszka.
[Pierwszy dzień rekolekcji]
[Patron dnia] Św. O. Franciszek
I
O celu człowieka
1) Człowiek stworzony nie dla bogactw, bo czym więcej posiada, tym więcej pragnie i tym więcej nieszczęśliwy; człowiek stworzony nie dla rozkoszy, nie dla sławy, nauki, bo [to] tylko środek! Co ci pomoże, jeśli duszę stracisz? [por. Łk 9,25; Mt 16,26; Mk 8,36]. Św. Fr[anciszek] Ksawery: żądzę sławy "zamień" na szukanie w[iększej] chwały Bożej. Nie gaś [...] [ 4 ]
Jaki Pan Bóg dobry [ 5 ], że przez śluby: ubóstwa, czystości i posłuszeństwa (wyrwał cię) usunął cię od tych niebezpieczeństw.
Jesteś stworzony dla Boga i nieba.
2) Celem człowieka - chwała Boża;
celem zakonnika - większa chwała Boża;
nagrodą człowieka - niebo;
nagrodą zakonnika - większe szczęście w niebie.
Różnica między człowiekiem cywilnym uczciwym a kapłanem - jak niebo a ziemia. U papieża Piusa X to nie przesada. Większej łaski nad powołanie do zakonu Pan Bóg dać nie może (chyba samego siebie).
3) Co czynić, aby osiągnąć cel?
a) Rozum: poznać Pana Boga przez dobrą medytację, czytanie, najwięcej przez dobrą Komunię św[iętą]. Przygotowanie pół dnia. Dziękczynienie pół dnia. Przygotowaniem i dziękczynieniem: dobre wypełnienie obowiązków. Odwiedziny Prz[enajświętszego] Sakramentu: zwierz się ze wszystkim, dziękuj Panu, proś.
b) Serce: miłować;
c) Wola: wiernie służyć, wypełniać wolę Bożą: 1) przykazania; 2) ustawy zakonne (bronią od przestępowania przykazań); 3) rozkazy przełożonych. Zawsze możesz być pewny (jeśli nawet czegoś przyjemnego używasz), że spełniasz Wolę Bożą [ 6 ] (a świeccy, choćby kapłani?). Przy śmierci [...] [ 7 ] (Jak szczęśliwa śmierć: "Panie, zawszem pełnił Twą Wolę").
Wielu się potępiło dlatego, że nie znali wielkości swych grzechów, a poznać mogli.
Wszystko możesz w Tym, który cię umacnia [por. Flp 4,13].
II
O celu stworzeń
Dla dopomagania sobie do osiągnięcia celu - większej chwały Bożej i większego szczęścia w niebie - używać przez 1) patrzenie (jak św. O. Franciszek), 2) używanie (o ile Wola Boża), 3) abstynencję (to trudniejsze).
Nie to, co się podoba, ale co należy czynić. Źródłem grzechów: chcę, nie chcę; podoba mi się, nie lubię.
Quantum, tantum [ 8 ]: we wszystkim miara w pracy. Debeo esse indifferens [ 9 ]. Zdanie się zupełne na Wolę Bożą.
III
Możesz jeszcze zgrzeszyć ciężko i być w piekle
Jaki Pan Bóg dobry, że cię pomimo tylu grzechów wyrwał z gorejącej Sodomy świata i dał łaskę, jaką tylko mógł dać największą.
Może Pan Bóg żałuje patrząc na twoje postępowanie w zakonie, że dał ci łaskę powołania.
Może twoje powszednie grzechy w zakonie odwracają błogosławieństwo Boże nie tylko od Ciebie, ale od całego zakonu. Może wskutek twych grzechów mało powołań? Ile już może razy św. O. Franciszek wyprosił ci łaskę, aby Pan Bóg ciebie, jak bezowocne drzewko nie ściął. Te rekolekcje może ostatnim terminem.
Zwykłe grzechy w zakonie: nieposłuszeństwo, brak miłości braterskiej i uprzejmość i, brak poczucia obowiązku [ 10 ] itd.
Kochaj zakon, regułę, przełożonych, księży, braci, wszystkich i módl się za zakon itd.
Drugi dzień rekolekcji
I
Znaki, czy dobry duch w zakonie:
1) zachowanie klauzury, rozmównicy;
2) milczenie (podczas rekr[eacji] trzeba mówić);
3) porządek na korytarzu, w celi itd., pod łóżkami, szafą itd.;
4) wesołość [ 11 ]. Niewesoły okazuje jakby żałował Panu Bogu swej ofiary. Hilarem datorem diligit Deus [ 12 ] [2 Kor 9,7].
Znaki, że się [coś] psuje w zakonie:
1) brak życia wspólnego. Największym umartwieniem bł. Hofbauera życie wspólne;
2) brak fundamentu w nowicjacie [ 13 ]. Przez rekolekcje naprawiać ten fundament. Pycha, lenistwo itd.;
3) wylewanie się na zewnątrz.
II
Dlaczego w te same błędy wpadamy?
Wymówki:
1) nie mogę = nie chcę [ 14 ]; lenistwo - (módl się);
2) nie umiem: toś się powinien nauczyć. Po jednej gałązce łam. Po spowiedzi z jednego szczególnie postanów poprawę. Nie zniechęcaj się i licz, ile razy upadłeś. Jak mniej - "chwała Bogu"; jak więcej - "cum timore et tremore" [ 15 ] [Flp 2,12] - (ślub);
3) dobrze z grzechem; a w czyśćcu, w piekle będzie dobrze?
4) nie chcę przezwyciężać się - lenistwo [ 16 ];
5) nieużywanie środków [ 17 ] główną przyczyną bezowocności rekolekcji i dobrych postanowień.
Wola stała: bez względu na przeciwności, cierpienia, wykonuj postanowienia; stałość, męstwo.
III
"Pójdź za mną" [Mt 19,21]
Od początku życia woła cię tak miłośnie Pan Jezus. "Kto chce iść za mną, niech się zaprze siebie, weźmie krzyż i naśladuje mnie" [por. Łk 9,23] = konieczny warunek.
Zaparcie:
1) zmysłów (oczu, dotyku);
2) ciała;
3) świata; żądza bogactw i sławy [ 18 ].
Odznacz się w pójściu za Panem Jezusem w stałym, ciągłym zapieraniu się siebie.
[Trzeci dzień rekolekcji]
[Patron dnia] św. Antoni
I
Poznać, ukochać i naśladować Pana Jezusa
Życie ukryte: "Jezus pomnażał się w mądrości i w lasce u Boga i ludzi" [por. Łk 2,52]. "I był im posłuszny" [Łk 2,51]. Ucz się rzeczy Bożych (katechizmu) i świeckich.
"W łasce u Boga i u ludzi" [Łk 2,52]. "Uczcie się ode mnie, żem jest cichy i pokornego serca" [Mt 11,29].
Bądź mężem modlitwy i pokory [ 19 ], a zbierzesz najobfitsze owoce w pracy.
Posłuszeństwo [ 20 ] (rozumu i woli) najtrudniejszy do wypełnienia ze ślubów; czystość i ubóstwo z nim przyjdą. Pomocą: widzieć w przełożonym rozkazującego Boga i człowiek nic lepszego robić nie może nad rozkaz przełożonego.
Cichość i pokora da posłuszeństwo.
Kochać przełożonego, modlić się za niego i tak dopomagać w rządach.
Co chwila bądź lepszym! [ 21 ]
Pod grzechem ciężkim musisz dążyć do doskonał[ości].
II
Modlitwa i praca
Medytacja i rachunek sumienia [ 22 ] podstawą życia zakonnego (wolał całą naukę utracić niż jedną godz[inę] medytacji). Niełatwo, ale się naucz!
Przyczyną wystąpienia: niedbalstwa, skracanie, opuszczanie medytacji i rachunku sumienia.
Praca: człowiek stworzony do pracy tak, jak kazano [ 23 ] [por. Rdz 3,19; Hi 5,7], choćby w tym były braki.
[Zasady:]
1) wiernie, ani minuty nie stracić i nie byle jak, ale dobrze [ 24 ];
2) roztropnie, żeby nie szkodzić ciału i duszy;
3) pożyczać się w pracy [ 25 ], umysł, ręce przy pracy, a serce z Bogiem [por. Syr 18,22];
4) dla Boga, nie dla wdzięczności ludz[kiej];
5) dopomagaj słabszym, albo współczuj z nimi.
Bądź dogodnym narzędziem w rękach zakonu [ 26 ].
To tylko będziesz miał, co sobie wyprosisz [ 27 ] (czy powodzenie w nauce itd.).
Jak nie widzisz owocu, nie martw się, bo to jak ziarno. Nie martw się brakiem zdolności, bo to Wola Boża, a nieraz tacy zawstydzali uczonych niepokornych.
Módl się za grzeszników, za umierających, za dusze w czyśćcu.
III
Przygotowanie Pana Jezusa do nauczania
Ty się masz teraz przygotowywać do nauczania:
1) pokora;
2) modlitwa (od niej zależy plon);
3) pokuta: umartwianie wewn[ętrzne], zaparcie się, posłuszeństwo, dobre wypełnianie obowiązków zewn[ętrznych], co w zakonie (umiłuj). Sam nie zadawaj sobie żadnego umartwienia (z posł[uszeństwa] lepsze 1/2 niż 720).
Pan Bóg chce serca, a nie głowy, kolan itd.
Nie przyszedłeś chorować, ale pracować [ 28 ] w zakonie.
Pokusy:
1) Nie bać się, spokojnie odpychać. Pokusa nie [jest] grzechem, gdy nie zauważę; dopiero dobrowolne upodobanie - grze[chem].
Czystość. "Maryjo, Matko moja, ratuj" (na pewno nie ma grzechu, jeżeli to powiesz) i odwróć myśl gdzie indziej itd., potem spokojnie czyń, co masz czynić {niech pies szczeka).
Zemsta. "Zdrowaś Maryja" za tę osobę.
Sądzenie drugich. "Nie sądź, człowiecze, a nie będziesz sądzony" [por. Mt 7,1].
Niewiara. Wierzę, Panie itd.
2) Bądź otwarty przed przełożonym i wyjawiaj pokusy, jak nie możesz dać rady. "Jeszcze nie doszedł, a szatan uciekł" [por. Jk 4,7] bo się boi otwartości.
Gdy szatan pokusą bogactwa, rozkoszy lub pychy pociągnie, już ma.
[Czwarty dzień rekolekcji]
[Patron dnia] N[ajświętsze] Serce P. Jezusa
I
Życie publiczne P. Jezusa
Kochać, szanować, nie bać się, [nie] stronić, szczerym być względem wszystkich przełożonych, braci. Wszyscy Franciszkanie, to twoi bracia.
Wesołość [ 29 ]: poza rekreacją milczenie (co trzeba: nie) i szczera modlitwa, i praca razem [...] [ 30 ], na rekreacji z powagą zakonną rozmawiać wesoło, bez przesady [ 31 ], bez kwasu. Jeżeli będziesz umiał obcować na rekreacji, [to] i z ludźmi świeckimi dobrze pójdzie.
Rekreacja to szkoła przyszłego obcowania z ludźmi w życiu apostolskim.
Lepiej czasem modlitwę opuścić, niż rekreację.
Sam nigdy się nie zwalniaj. Jeżeli masz ważny powód idź, przedstaw to O. Magistrowi.
Ukochaj dzieci, biednych, chorych itd. Chory błogosławieństwem konwentu, bo maże winy braci. Odwiedzaj chorych.
Nabożeństwo do Serca Pana Jezusa:
Kapłani zmiękczą największych grzeszników (obietnice) Maksiu [...] [ 32 ].
Ranna modlitwa, adoracja, Komunia św.
Serce z Sercem przy pracy, nauce. [ 33 ]
II
(Życie [we]wnętrzne), Duch, Serce P. Jezusa
Mowa pożegnalna, modlitwa arcykapłańska.
Czy Panu Jezusowi dobrze, że mieszka z tobą, dla ciebie, pod jednym dachem? Odwiedzaj proś.
Modlitwą wszystko można otrzymać. "O cokolwiek prosić będziecie Ojca mego w imię moje, da wam" [por. J 14,13]. Pan Jezus sam ci się oddał i dał ci Matkę, Prz[enajświętszą] Maryję Pan[nę].
Obiecuje cierpienia, prześladowania, bo kocha.
Prosi: 1) o miłość ku sobie, bo On tak umiłował cię, jak Ojciec Go ukochał, a to miłość polega na pełnieniu Jego Woli [por. J 15,9-10]: 2) abyś kochał bliźnich, jak On cię ukochał.
III
Burza
Burze z zewnątrz, wewnątrz i Pan Bóg zsyła cierpienia, bo kocha. Kogo Pan Jezus Bóg więcej miłuje [i] kto więcej Pana Jezusa miłuje, ten więcej ma cierpień.
Gdybyśmy mogli czegoś pragnąć w niebie, to aby Pan Bóg więcej cierpień na ziemi nam zsyłał.
Dla chwały swojej: łaska Boża czyni, że słaby człowiek cierpi z miłości; to potęga dla pożytku naszego: za grzechy kara dla upamiętnienia, dla zgładzenia czyśćca (kara jak w piekle), dla doświadczenia dla bliźnich; skrupuły, pokusy [przedstawić] spowiednikom.
W utrapieniu nie skarż się przed ludźmi, ale idź do Pana Jezusa i powiedz choćby: "Panie, ratuj, bo ginę" [por. Mt 8,25], a Pan Bóg może nie zdejmie krzyża, ale da siłę.
Po Komunii św. powiedzieć, co boli, poradzić się; to dziękcz[ynienie].
Przed Komunią św. (medytacja).
[Piąty dzień rekolekcji]
I
Krzyżyk zakonny księgą mądrości, tylko sztuka umieć czytać.
Gdy nie masz czasu iść do Pana Jezusa, a pokusy biją, nie wiesz, co z sobą robić, przyciśnij krzyżyk do piersi, pocałuj Rany Prz[enajświętsze], a On cię wesprze.
W piątek rozważaj modlitwę w Ogrójcu i odnów postanowienia; różan[iec], koronka.
Dusza bez grzechu piękniejsza nieskończenie niż wszystkie piękności świata razem. Dusza w grzechu brzydsza niż wszystkie brzydkie rzeczy świata razem. Ani minuty nie trwaj w grzechu, ale przeproś Pana Boga. Grzechy w zakonie są grzechami o wiele cięższymi niż na świecie, bo tu wiesz, co to znaczy grzech, skutki itd., a przynajmniej powinieneś wiedzieć, stosownie do łask.
Amantem redama [ 34 ]. Pieczęć postanowień: cierp, zapieraj się siebie, nieś krzyż.
Smutek, odczuwanie boleści nie jest grzechem, bo Pan Jezus odczuwał, ale "bądź Wola Twoja" [por. Mt 26,42].
II
Zmartwychwstanie
Pan Jezus gotuje ci miejsce w niebie. Niech Pan Bóg, Najświętsza Niepokalana Panienka, św. O. Franciszek, Święci i Błogosławieni naszego Zakonu i całe niebo, Zakon, przełożeni, bracia i świeccy widzą, żeś zmartwychwstał prawdziwie.
Praca ciężka, ale przy Bożej pomocy wszystko możesz. Za wytrwanie nagroda.
[O. Maksymilian M-a Kolbe]
[ 1 ] Były to pierwsze rekolekcje św. Maksymiliana, prawdopodobnie w Krakowie, dokąd przybył we wrześniu 1912 r., aby rozpocząć studia w zakonnym Seminarium. Decyzja o jego wyjeździe na studia do Rzymu zapadła nieco później (zob. Pisma, 1). Podobne rekolekcje odbywały się zwykle przed rozpoczęciem roku szkolnego. Do Rzymu św. Maksymilian wyjechał 30 X 1912.
[ 2 ] Wyraz nieczytelny.
[ 3 ] W oryginale wyraz podkreślony dwukrotnie.
[ 4 ] Zdanie nie dokończone.
[ 5 ] Wyrazy podkreślone dwukrotnie.
[ 6 ] Wyrazy podkreślone dwukrotnie.
[ 7 ] Zdanie nie dokończone.
[ 8 ] O ile, o tyle.
[ 9 ] Powinienem być obojętny.
[ 10 ] Wyrazy "braku poczucia obowiązku" podkreślone dwukrotnie.
[ 11 ] Wyraz podkreślony dwukrotnie.
[ 12 ] Radosnego dawcę Bóg miłuje.
[ 13 ] Wyrazy podkreślone dwukrotnie.
[ 14 ] Wyrazy podkreślone dwukrotnie.
[ 15 ] Z bojaźnią i drżeniem (domyślnie: zbawienie wasze sprawujcie).
[ 16 ] Wyraz "lenistwo" podkreślony dwukrotnie.
[ 17 ] Wyrazy podkreślone dwukrotnie.
[ 18 ] Wyrazy podkreślone dwukrotnie.
[ 19 ] Wyrazy podkreślone dwukrotnie.
[ 20 ] Wyrazy podkreślone dwukrotnie.
[ 21 ] Wyrazy podkreślone dwukrotnie.
[ 22 ] Wyrazy podkreślone dwukrotnie.
[ 23 ] Wyrazy podkreślone dwukrotnie.
[ 24 ] Wyrazy podkreślone dwukrotnie.
[ 25 ] Tzn. nie gasić ducha modlitwy, która winna trwać ustawicznie – por. też 1 Tes 5,17; Ps 18,15; Łk 18,1. W oryginale wyrazy podkreślone dwukrotnie.
[ 26 ] Wyrazy podkreślone dwukrotnie.
[ 27 ] Wyrazy podkreślone dwukrotnie.
[ 28 ] Wyrazy podkreślone dwukrotnie.
[ 29 ] Wyrazy podkreślone dwukrotnie.
[ 30 ] Wyraz nieczytelny.
[ 31 ] Wyraz nieczytelny.
[ 32 ] Zdanie nie dokończone.
[ 33 ] Wyrazy podkreślone dwukrotnie.
[ 34 ] Miłującego miłuj wzajemnie; w oryginale wyrazy podkreślone dwukrotnie.
841
[Rekolekcje doroczne]
[Rzym, od 21 X 1913] [ 1 ]
Rekolekcje r. 1913
I dzień
Podczas rekolekcji masz poznać Wolę Bożą, tj. czego Pan Bóg od ciebie żąda w tym stanie zakonnym życia doskonałego.
Masz poznać i wyrwać nieumiarkowane pożądliwości, bo one przeszkadzają do wykonania i poznania Woli Bożej.
To bierz z nauk, co tobie potrzebne.
Oczekuj wielkich rzeczy. Pilnie pracuj nad poznaniem Woli Bożej i żadnej ofiary i trudów Panu Bogu nie odmawiaj. Módl się o pogodne usposobienie dla siebie i innych. Módl się nie więcej, ale lepiej i - ufaj. Ja i Bóg. Milczenie wewnętrzne i zewnętrzne.
Dzień II
[I medytacja]
Jesteś stworzeniem, więc cokolwiek masz, czym jesteś, co możesz, to wszystko masz od Boga.
Pan Bóg jest Panem wszystkich rzeczy i przyczyną wszystkich wypadków; dobre sam sprawuje, złe dopuszcza dla dobra większego tego, na kogo je dopuszcza. Ludzie w stosunku do Pana Boga są właścicielami rzeczy tylko przez analogię.
Wszystkie więc rzeczy i wypadki dopomagają do poznania, pokochania i służenia Panu Bogu i do szczęścia po śmierci, a dobrego życia na ziemi (gdyby o tym ludzie wszyscy byli przekonani i w praktyce o tym pamiętali, cały świat byłby rajem) [ 2 ].
Jedne rzeczy [ 3 ] przez używanie: pokarm, odzież itd.; inne przez rozważanie jak: gwiazdy, tajniki przyrody; inne przez abstynencję, umartwianie się.
II medytacja
Rachunek sumienia partykularny codzienny jest bardzo użyteczny, bo przezeń pokonujemy pojedyncze wady, które razem trudno zwyciężyć; codzienny.
Rano postanowienie; w południe i wieczór rachunek sum[ienia].
Sposób: podziękowanie P. Bogu za łaski (albo za jedną świeżo otrzymaną), prośba o oświecenie, rach[unek] sum[ienia], żal i postanowienie.
Rachunek sum[ienia] generalny raz na dzień.
Rozmowy: wyjawienie ciężkich ukrytych upadków bliźniego jest grzechem ciężkim.
Ja i Bóg. Cel mój: poznać, pokochać i służyć Panu Bogu, czyli zbawić duszę.
[Inne medytacje bez oznaczenia dnia]
Rubryki
Serva ordinem et ordo servabit te [ 4 ]
W procesji młodzi naprzód (gdy się wchodzi do chóru podczas Mszy św. [ 5 ]). Łącz się z kapłanem w częściach Mszy św., które są publiczne jak: Confiteor, Credo etc., (a nie orationes np.).
Śpiewaj zawsze stojąc. Kiedy stać, klęczeć, siedzieć we Mszy św. śpiewanej, żałobnej: [strona] 100 Cer[emoniarza]. Zachowuj się wszędzie jak przed Panem Bogiem, bo On jest zawsze przy tobie.
Nie tylko wewnętrznie lecz i zewnętrznie (nie - jak wygodniej). I to wszędzie: w kościele, w celi, na ulicy itd.; w każdym stanie: w klęczeniu, siedzeniu, staniu, chodzeniu.
Spowiedź i Komunia św.
Spowiedź św. [ 6 ] Warunki: 1) rachunek sumienia, 2) żal za grzechy, 3) mocne postanowienie poprawy, 4) szczera spowiedź, 5) zadośćuczynienie Panu Bogu i bliźniemu.
Rachunek sumienia nie ma być długi.
Najważniejszy jest żal za grzechy. Zależy on jedynie od woli. Choćby wcale nie było uczuciowego żalu, żal woli wystarcza i gładzi nawet grzechy śmiertelne. Jeżeli chce się mieć, już jest żal dobry. Podobnie i inne praktyki pobożne: medytacja itd. zależą jedynie od woli [ 7 ] (choć i uczucia dopomagają), nie trzeba się więc w oschłości niepokoić, bo radość pomaga bardzo do postępu [ 8 ].
Trzeba tylko szczerze chcieć wypełniać Wolę Bożą. Przy spowiedzi wyznaj tylko grzechy (bo szatan chce przeciwnie). Żal doskonały, z miłości, gładzi nawet grzechy śmiertelne. Wzbudzaj go często, przy odwiedzinach Prz[enajświętszego] Sakr[amentu], przed Kom[unią] św[iętą] [ 9 ]. Jeżeli zakonnik nie będzie służył z miłości, to któż inny [będzie służył]?
Postanów naprawdę poprawę [ 10 ]. Przez częste wzbudzanie nabędziesz łatwości [we] wzbudzaniu go.
Pokuta jest wewnętrzna i zewnętrza. Zewnętrzna: w jedzeniu, spaniu i utrapieniach ciała. Pokuta nie jest tym samym co umiarkowanie, bo powstrzymuje się nawet od tego, co przystoi i wolno.
Najmilszą Panu Bogu pokutą jest [ 11 ] życie wspólne, tj. posłuszeństwo, wierność regule; inne o tyle są miłe, o ile są jej podporządkowane.
Dobra jest spowiedź z jakiegoś okresu czasu dla silniejszego postanowienia poprawy.
Komunia św. [ 12 ]: do częstego przyjmowania Komunii św. wystarczy dobra intencja, trochę przygotowania i dziękczynienia. Jedną z najlepszych intencji jest gorące pragnienie nabrania siły, wzmocnienia się dla łatwiejszego wypełnienia Woli Bożej [ 13 ].
Pan Jezus po to żył z nami, by nam dać przykład; dlatego przez naśladowanie Go i jedynie przez naśladowanie możemy dojść do nieba.
Pierwszą rzeczą, którą przynosi Pan Bóg, jest pokój. Spuść się na Opatrzność Bożą, głoś ją i bądź posłuszny, a Pan Bóg wszystko, co będzie potrzebne, przygotuje.
Ubóstwo
Weź generalne pozwolenie od przełożonego - i to od czasu do czasu odnawiaj - na branie i dawanie rzeczy mniejszej wartości. Domyślne pozwolenie przełożonego wystarczy.
Ty nic [ 14 ] nie masz własnego. Co ci potrzebne, to Opatrzność Boża ci daje (jako jałmużnę) przez ręce przełożonego. Więc z wdzięcznością i oględnością powinieneś tego używać; jako własność nie swoją, lecz Bożą.
Naturą ubóstwa jest: nie być przywiązanym do rzeczy.
Czystość
Pilnuj tego skarbu. Masz go w glinianym naczyniu (por. 2 Kor 4,7), ale bez skrupułów.
[Posłuszeństwo]
Bądź jak najdoskonalej posłuszny.
Chcesz zażywać pokoju z drugimi? Czyń, o ile to jest uczciwe i święte, wolę drugich. Stań się najmniejszy, sługą wszystkich, głupi dla miłości Bożej (naucz się widzieć w bliźnim Pana Jezusa i znoś od niego wszystko, jako dane lub dopuszczone od P. Jezusa, służ mu jako Panu Jezusowi, a będziesz zażywał pokoju).
Usposobienie względem Woli Bożej, którą poznasz na rekolekcjach: bądź gotów na wszystko, nie odmawiaj Panu Bogu niczego, choćby to miało być dla ciebie wielką trudnością; jeżeli to przechodzi twe siły, to Pan Bóg ci więcej łask użyczy. Nawet módl [się] właśnie o wykonanie tego, co chciałbyś sobie zarezerwować "(przed poznaniem Woli Bożej). Może właśnie od tego zależą łaski życia: Zdrowaś Maryjo i westchnienie przy wejściu i wyjściu z kaplicy i kościoła Dwunastu Apostołów, modlitwy wieczorne w refektarzu, gdy jest silentium.
[Naśladowanie Pana Jezusa]
Pan Jezus panuje w pokoju i miłości: [por. Rz 5,1]; szatan w zamieszaniu i utrapieniu, smutku. Szatan usidla ludzi za pomocą przywiązania do stworzenia, bogactw, potem prowadzi do pychy, a ta jest matką wszystkich innych grzechów [por. Syr 10,14; 3,30; Tob 4,14].
Naśladowanie Pana Jezusa polega na umartwieniu żądzy bogactw, honorów i przyjemności.
Trzy stopnie naśladowania Pana Jezusa:
1) (bez którego nie można być zbawionym) woleć wzgardę i wszystkie boleści niż grzech śmiertelny;
2) (do czego wszyscy są obowiązani) woleć ubóstwo, wzgardę i wszystkie boleści niż grzech powszedni;
3) (do czego przy nadzwyczajnej łasce Bożej dojść można) woleć ubóstwo, wzgardę i wszystkie boleści niż bogactwo, honory i przyjemności dla Pana Jezusa, bo Pan Jezus to wybrał. Św. Serafin stał się wielkim świętym tylko przez to, że się modlił za tych, co mu przykrość wyrządzali.
Pan Jezus cierpiący
Jeżeli Pan Jezus umył nogi Judaszowi, przed jakim upokorzeniem możesz się cofnąć ty?
Wykonanie postanowień będzie krzyżem, który masz nosić na każdy dzień. Prócz zwyczajnych trudności spotkasz czasem nadzwyczajne. Wtedy módl się stale, a jeżeli Pan Bóg nie odejmie od ciebie cierpień (dla twego dobra), to przynajmniej da siłę do ich znoszenia.
Zaparcie się św. Piotra
Przyczyną upadku:
1) brak nieufności [ 15 ] w swoje siły;
2) brak modlitwy wobec zbliżającego się niebezpieczeństwa;
3) brak unikania okazji.
Pan Jezus nie pamięta zaparcia się św. Piotrowi, ale wybiera go na Głowę Kościoła.
Pożyteczne reguły życia duchowego
Do duszy złej Duch dobry przychodzi z wyrzutami, a zły duch ze spokojem; do duszy dobrej zły duch wchodzi z zamieszaniem, a Duch dobry ze spokojem. Non in commotione Dominus [3 Krl 19,11] [ 16 ].
W dezolacji [ 17 ] nie czyń postanowień, bądź wierniejszy postanowieniom, módl się (o "ile możesz) więcej i umartwiaj. Myśl, że stan ten przejdzie i poznaj swą słabość. W pociechach myśl, że wkrótce nastąpi opuszczenie i umacniaj się w tym, coś przyobiecał.
Nie wszystkie natchnienia są od Pana Boga; szczególnie te, co mącą pokój, mają markę diabelską. Dla poznania ich zbadaj ich przyczynę, rozwinięcie i cel.
Czyń, co ci wolno, na przekór szatanowi.
Służ Panu Bogu więcej symplicznie [ 18 ] - myśl o tym, co czynisz.
Wierz, a otrzymasz - nie troszcz się. Myśl tylko o tym, co czynisz i bądź spokojny.
Według stopnia cierpienia otrzymasz stopień chwały w niebie i pociechy duchownej na ziemi. Gdy cię opuszczą siły w walce duchownej, pomnij na krzyż i na niebo: na cierpienia Pana Jezusa z miłości ku tobie i na miejsce, które jest przygotowane dla ciebie w niebie.
Normy do poznania prawdy w poglądach
Prawdą jest:
1) co Kościół św. zdefiniował, ponieważ Kościół święty (O[jciec] święty) jest w rzeczach wiary i obyczajów nieomylny;
2) co Kościół św. pochwala, do czego zachęca i co uniwersalnie praktykuje, bo jest nauczycielem nieomylnym.
Scholastyka jest wyborną nauką do wyjaśniania pomieszanych idei błędnowierców, dlatego jej nienawidzą.
Nie mów źle o osobach mających władzę duchowną, bo to gorszy ludzi.
Motywy miłości ku tak dobremu Bogu
Miłujący się starają zrównać się we wszystkim. Bogaty udziela ubogiemu, a ten stara się odwdzięczyć.
[Racje miłości ku Bogu:]
1) łaski: od stworzenia aż dotąd (istnienie w każdym momencie) i to w porządku natury i łaski;
2) obecność: wszędzie przy nas, że zawsze i wszędzie możemy Mu swoje serce otworzyć i poufale pomówić, bo On jeden może nam dopomóc we wszystkim;
3) obecny Pan Bóg sam osobiście wszystko dla ciebie czyni i w porządku natury i łaski. Sam jest zajęty, by ci swą miłość okazać (kawałek chleba).
4) wszystko jest promykiem doskonałości Bożej.
Prawdy mądrości Świętych
Rekolekcje są studiowaniem (sciencji) mądrości Świętych (scientia). Nauka ta jest spekulatywna i praktyczna. Rozumem trzeba ją poznać i udowodnić (bo jest zupełnie rozumową, choć presuponuje [ 19 ] objawienie). Praktyczna, bo należy ją nie tylko rozumieć i być o jej prawdzie przekonanym, jak w matematyce 2+2=4, mieć zawsze jasno przed oczyma i używać jej w życiu praktycznym.
Rozważaj o tych prawdach często. Kiedy? - w niedziele na medytacji.
Porządek we wszechświecie
Pan Bóg i stworzenia.
Pan Bóg sam z siebie nieskończenie doskonały.
Stworzenia same z siebie niczym.
Pan Bóg dał i daje w każdej chwilce istnienie (mnie i) wszystkim stworzeniom. Pan Bóg stworzył wszystko dla swej chwały.
Stworzenia są rozumne i nierozumne. Stworzenia rozumne - albo ja - mają rozum i wolę. Rozum, abym Pana Boga poznał; wolę, abym Go umiłował i wiernie służył, tj. wypełniał Wolę Jego Przenajświętszą.
[O. Maksymilian M-a Kolbe]
[ 1 ] Datę rozpoczęcia rekolekcji podaje Cronaca del Collegio Serafico di S. Teodoro dei Frati Minori Conventuali; nauki głosił o. Santopaolo TJ, spowiednik kleryków.
[ 2 ] O[jciec] Ś[w]. Leon XII - przyp. Aut.
[ 3 ] Pomagają do poznania i miłości Bożej.
[ 4 ] Zachowaj porządek, a porządek ciebie zachowa.
[ 5 ] Zdania nie dokończone.
[ 6 ] W oryginale wyraz podkreślony dwukrotnie.
[ 7 ] Wyrazy "praktyki pobożne" oraz "zależą jedynie od woli" podkreślone dwukrotnie.
[ 8 ] Wyrazy podkreślone dwukrotnie.
[ 9 ] Wyrazy podkreślone dwukrotnie.
[ 10 ] Wyrazy podkreślone dwukrotnie.
[ 11 ] Wyrazy podkreślone dwukrotnie.
[ 12 ] Wyrazy podkreślone dwukrotnie.
[ 13 ] Wyrazy: "gorące pragnienie nabrania siły", "dla", "wypełnienia Woli Bożej" podkreślone dwukrotnie.
[ 14 ] Wyraz "nic" podkreślony dwukrotnie.
[ 15 ] To znaczy: nadmierna ufność.
[ 16 ] Nie ma Pana we wzruszeniu, w niepokoju.
[ 17 ] opuszczenie, osamotnienie.
[ 19 ] Zakłada, przypuszcza.
...ha! wspaniałe te bryki, niczym ściągawki duchowe
842
[Rekolekcje doroczne]
[Rzym, 23-31 X 1914] [ 1 ]
Rekolekcje [w] roku 1914
Dyspozycja
Intra totus, remane solus, exi alius [ 2 ]. Po coś tu przyszedł (do zakonu)? Aby czynić Wolę Bożą. Rzeczy nadnaturalnych (łaski) i Bożych (ś[więte] Sakramenty) używaj jak najwięcej, naturalnych zaś o tyle, o ile potrzeba.
Na ślepym posłuszeństwie wyjdziesz najlepiej [ 3 ].
Grzesznik powoduje nieporządek w całym wszechświecie. Grzech zakonnika o wiele więcej boli Pana Jezusa, niż grzech świeckiego, bo zakonnik i mniej ma okazji do grzechu, i więcej światła i źródeł sił do oparcia się grzechowi.
(Światło) dla zauważenia Woli Bożej: Myśl, co czynisz, ze spokojem i korzystaj z Woli Bożej objawionej przez innych: przez wolę wyrażoną przez słowa lub domyślną lub przykłady przełożonych, braci lub innych; lub przez siebie: wolę swą (natchnienia). (Poznawaj we wszystkich stworzeniach Boga). Czuwaj zawsze na głos Boży.
(Siła) módl się: 1) modlitwy wspólne i mało prywatnych (od rekreacji wieczornej do śniadania); 2) w jakiejkolwiek trudności: "Maryja" (pracy więcej, bo mało wiesz i to co wiesz, słabo bez porządku znasz, wskutek skr[ępowania?] nie masz stylu w mowie; małoś czytał).
Czytanie duch[owne]: Nauka Chrystusowa przewyższa nauki Świętych. - W pokoju słuchaj i zaraz wykonuj poznaną naukę w Piśmie św. (podczas Ewangelii, w refektarzu, w pacierzach, w czyt[aniu] duchownym "Naśladowania").
Nauka bez pokory niczym (z pokorą znaczy). Pokora w praktyce = wykonanie Woli Bożej (nie swojej).
Wszystko marność, prócz służby Panu Bogu samemu.
Medytacja: Przeszkodą - (grzech) pokusy. Walczyć pokorą i ufną modlitwą ("Maryja"). Po upadku nie upadaj na duchu, bo to większą przykrość czyni Panu Bogu, niż sam grzech; a spodziewaj się łask większych (i postępu), niż przed upadkiem.
Bądź wiernym w małych rzeczach, bo opuszczenie (niezachowanie ich) lub niedokładne wykonywanie prowadzi do oziębłości, z której powstanie jest prawie niemożliwe.
Nie zważaj na sądy ludzkie, bo: 1) one ci nic zrobić nie mogą, ani dobrego ani złego, jeżeli tego nie dopuści Pan Bóg, czyli nie da przez ręce Niepokalanej; 2) jesteś za wielki, aby cię ludzie mogli sądzić.
(Rozum): 1) zwierzaj się jedynie Panu Bogu (w spowiedzi św. przy Kom[unii] św., odwiedzinach Przenajświętszego! Sakramentu, pacierzach, modlitwie) i Niepokalanej, i tam szukaj światła i mocy; 2) przed pracą "Maryja" (dla czynienia z miłością); 3) czyń, co możesz, a szukaj pomocy innych tylko w tym, czego nie możesz.
Czytanie: 1) nie wierz wszystkiemu i nie rozpowiadaj zaraz rzeczy usłyszanych; 2) nie bądź skwapliwym w sprawach. Im kto pokorniejszy, tym mądrzejszy.
Med[ytacja]: Jakie życie, taka śmierć. Przygotowanie na śmierć: ty umrzesz.
Rachunek sumienia: 1) przed spowiedzią z (jednego) tygodnia od ostatniej spowiedzi, bo niemożliwe, aby przy codziennej Kom [unii] św. ukrył się grzech śmiertelny. 2) partykularny: uważaj najpierw, czyś używał środka "Maryja"; jeśli prócz tego trudna poprawa, szukaj innych przyczyn. Zbudź się: "Zacznij, i zawsze zaczynaj".
[O. Maksymilian M-a Kolbe]
[ 1 ] Zob. Pisma, 841, przyp. 1. Nauki rekolekcyjne głosił o. Tommaso Rori, franciszkanin, proboszcz parafii Dwunastu Apostołów w Rzymie.
[ 2 ] Wejdź cały, pozostań sam, wyjdź inny.
[ 3 ] W oryginale wyraz podkreślony dwukrotnie.
843
[Porządek dnia w czasie rekolekcji]
[Rzym, 1915]
[Przekład polski]
Porządek dnia w czasie świętych ćwiczeń duchownych w roku 1915
Godziny przedpołudniowe
5 – Wstawanie
5.15 – Modlitwy poranne – I rozmyślanie – Msza święta
– Komunia – dziękczynienie
7.30 – Śniadanie – sprzątanie w celach
8 – Refleksje na temat medytacji (w kaplicy)
8.15 – Praktyczne ćwiczenia świętych ceremonii
9 – Czas wolny w milczeniu
9.30 – II rozmyślanie
10.15 – Refleksje na temat medytacji (w celi)
10.45 – Droga Krzyżowa
11 – Skupienie w celi – czytanie
11.30 – Godziny kanoniczne – rachunek sumienia
12 – Obiad – nawiedzenie Najświętszego Sakramentu
– Rekreacja w milczeniu
Godziny popołudniowe
1.15 – Skupienie w celi
3 – III rozmyślanie - czas wolny
4.30 – Nawiedzenie Najświętszego Sakramentu i błogosławieństwo w puszce [ 1 ]
5 – Czas wolny w milczeniu
5.30 – IV rozmyślanie
6.15 – Refleksje na temat rozmyślania w celi
7 – Nieszpory – Kompleta – Jutrznia i Laudes
8 – Kolacja – nawiedzenie – modlitwy – rachunek sumienia
– Punkty rozmyślania porannego na dzień następny
– Rekreacja w milczeniu
9.30 – Spoczynek
[
O. Maksymilian M-a Kolbe]
[ 1 ] Błogosławieństwo Najświętszym Sakramentem – nie w monstrancji, a w sposób mniej uroczysty – w puszce.
844
[Rekolekcje doroczne]
[Rzym, 1915]
Ćwiczenia duchowne roku 1915
1 dzień
Wstępna nauka
Pan Bóg cię wzywa na audiencję partykularną. Słuchaj i odpowiadaj. Konieczne dla ciebie. W nowicjacie? Pokój, radość. Czyń, jakbyś miał umrzeć potem. Pamiętaj na śmierć [ 1 ]. Sposób dobrego wykonania: 1) czynić, jakby się miało potem umrzeć; 2) skupienie; 3) pod opieką Niepokalanej.
2 d[zień]
I Medytacja
Cel twój - chwalić, czcić i służyć Panu Bogu i przez to zbawić duszę. Służyć to jest: chcieć, czego Pan Bóg chce. Nic łatwiejszego jak dobra wola; by mieć dobrą wolę. I tego tylko chce P. Bóg. To więc przyczyną każdej czynności; reszta - środkiem.
II M[edytacja]
Czyń drugim, co chciałbyś, aby ci czyniono [por. Mt 7,12; Łk 6,31]. Lenistwo. Za wielka familiamość z P. Bogiem (w Prz[enajświętszym] Sakram[encie]). Jesteś z natury człowiekiem słabym jak i inni: baczność więc! Jesteś lux mundi, sal terrae [ 2 ] [Mt 5,14; Mt 5,13]. Wielkość zależy jedynie od wypełnienia cnót.
[...] [ 3 ] Cokolwiek nie zależy hic et nunc od twej woli: czy przeszłe, czy przyszłe, czy teraźniejsze, jest dla ciebie najlepsze [ 4 ], tak że nawet nic lepszego nikt pomyśleć nie może, gdyż przychodzi od najlepszego Ojca przez ręce Niepokalanej. Czemuż się więc smucisz?
Humiliavit semetipsum factus oboediens usque ad mortem, mortem autem crucis [ 5 ] [Flp 2,8].
Pracuj, pracuj, pracuj jak najwięcej [ 6 ], pracuj na powiększenie jak największej chwały Bożej, przez zbawienie swej duszy (jako chrześcijanin) i innych (jak najwięcej - jako kapłan, zakonnik). Z czystym sercem i czystą intencją. Godzien jest bowiem tego Bóg Stwórca i Odkupiciel. Ucz się z krucyfiksem.
Myśl, myśl, myśl często: "Po coś tu przyszedł?" Aby siebie i innych (wiele) zbawić. Kim jesteś? Zakonnikiem, homo Dei [ 7 ] [1 Tm 6,11], Przyjacielem Pana Jezusa [por. J 15,14]. Przygotowuj się teraz do przyszłej pracy. P. J[ezus]: "Pragnę" [J 19,28] dusz, dajcie mi je kapłani.
Nie pytaj, czy grzech jest ciężki, czy powszedni, ale unikaj jakiegokolwiek grzechu.
Szatan stara się naprzód doprowadzić do lenistwa [ 8 ]; gdy nie może, stara się popsuć czynność przez złą intencję: pychę [ 9 ].
Zachowanie się zewnętrzne jest najskuteczniejszym kazaniem. "Maryja".
3 d[zień]
M[edytacja] I
Stworzenia używać o tyle, o ile potrzeba do osiągnięcia ostatecznego celu. Indifferentia [ 10 ] do stworzeń. Trzeba wielekroć czynić to, czego nie chcesz: a co chcesz, trzeba opuścić. Zachowanie się zewnętrzne: napomnienia przełożonych, braci.
M[edytacja] II
Czego teraz nie uformujesz w sobie, tego nigdy nie zrobisz.
Samotność wewnętrzna i zewnętrzna (w celi). Wewnętrzna: nienawidzić, nie pragnąć, czego świat pragnie, bo on głupi. Dobra świata nigdy nie zaspokoją duszy. Zewnętrzna: nie wychodzić z celi bez przyczyny: konieczności, użytku, (convenientiae). Wychodząc premunirsi [ 11 ] (poleć się N[ajświętszej] P[annie]: "Maryja"). Obcuj chętniej z lepszymi.
Habitus reflectendi, meditandi [ 12 ] (zdania z medytacji rannej). Unikaj próżniactwa.
Im więcej ludzie cię poznają, tym mniej szanują, bo poznają ułomności; przeciwnie z P. Bogiem; więc ukrywaj się, dla chwały Bożej, dobra Kościoła i Zakonu (reverentia aliorum [ 13 ]).
Łączność z Panem Bogiem.
"Ojcze nasz" i "Zdrowaś" najlepsze modlitwy. Kochający jedynie Pana Boga lepiej Go (istnienie Jego) zna od filozofa.
Kolacja mierna dobry sen rodzi.
Modlitwa i samotność czynią człowieka świętym.
Modlitwa jest wzniesieniem myśli do Boga.
Modlitwa zmusza P. Boga. Wystarczy do tego, aby być człowiekiem modlitwy (= zakonnikiem); modlitwa oznaczona przez regulamin i akty strzeliste; wiele ustnych [modlitw] męczy. Roztargnienia niedobre--wolne pomnażają zasługi.
Myśl często:
Grzesznikiem jesteś. Zdradziłeś Ojca najlepszego i Przyjaciela.
Semper spirito di [ 14 ]:
1) compunzione (sufficit voluntatis detestatio);
2) vigilanza. Jeśli bowiem będziesz myślał, żeś bezpieczny (ze siebie), Pan Bóg dopuści, że upadniesz dla twej nauki. Jeśli cię łaska opuści, wpadniesz na dno piekła.
Z tej samej gliny ulepionyś co inni grzesznicy;
3) compensatio. "Pokuty, pokuty, pokuty" (N[iepokalanie] P[oczęta]). Reg[ularis] Oboe[dientia] [ 15 ]. Znoś przykrości w duchu pokuty. Modlitwa o łaski duchowne dla siebie jest na pewno skuteczna.
4 d[zień]
M[edytacja] II
Sine me nihil potestis facere [ 16 ] [J 15,5]. Kazania piękne i praca bez modlitwy żadnego owocu nie przyniesie.
Modlitwą wszystko [ 17 ] (prawdziwie pożyteczne) na pewno otrzymasz. Ale natrętnie, stale módl się; z coraz większą żarliwością. A P. Bóg przez cię będzie cuda wykonywał (np.: proboszcz z Ars [ 18 ]).
Kolana [ 19 ], a nie rozum albo pióro dają owoc w pracy, kazaniach, książkach.
Modlitwa przed i po pracy. Prośba, dziękczynienie i prośba o przebaczenie.
5 d[zień]
M[edytacja] I
Skutkiem grzechu jest zaślepienie i twardość serca (więc przy małym grzechu także).
M[edytacja] II
Mowa z serca nawraca. Przyczyną jej medytacja, modlitwa myślna.
Nigdy [ 20 ] nie opuszczaj medytacji. Święci, gdy w dzień nie mogli, w nocy medytowali i dlatego tylu nawrócili (św. Franciszek Ksawery, św. Dominik - spał u stóp ołtarza). Poprzedzaj pokorną prośbą.
Odprawiaj ją spokojnie bez natężenia umysłu. Pobożność, modlitwa (medytacja, według regulaminu) jest pierwszym obowiązkiem, nie nauka. Pietas et scientia [ 21 ]. Ora et labora; non: labora et ora [ 22 ].
Cepit facere et docere [Dz 1,1] (et non: docere et facere) [ 23 ]. (Omnia, quae facit religiosus, sunt ex Oboedientia, P[aupertate], V[irginitate] [ 24 ]).
Przygotowanie do wszystkiego (dispositio). Sam (bez łaski) nic nie możesz uczynić zasługującego na niebo; więc modlitwa o światło i siłę, i oczyszczenie się.
6 d[zień]
Prawdziwie posłuszny jest jak trup, ślepy. Przełożony jest jakby zasłoną, zza której sam P. Jezus mówi. Poddanie swego sądu (doskonałość jest to poddanie swego sądu [...] [ 25 ]) przełożonemu.
Posłuszeństwo skore i ochotne.
Posłuszny w krótkim czasie dojdzie do doskonałości.
Vigilate et orate [ 26 ] [Mt 26,41].
Rozmyślanie męki Pana Jezusa jest najskuteczniejszym środkiem do obrzydzenia sobie grzechów (żalu za grzechy) i do rozpalenia miłości [ 27 ] ku P. Jezusowi.
Po upadku uciekaj się do Niepokalanej [ 28 ] Maryi.
7 d[zień]
Celem twoim jest naśladowanie P. Jezusa.
Posłuszeństwo, Modlitwa i Praca [ 29 ].
Posłuszeństwo uniemożliwia upadek [ 30 ].
Życie ukryte.
Posłuszeństwo dokładne, skore, miłosne, nadnaturalne. Reguła.
Świętość moja, życie wspólne;
Życie wspólne, świętość moja (św. Jan Berchmans).
Bóg celem; wszystko inne (przełożeni) środkiem,
Opuść Ojczyznę, wszystko [ 31 ] dla Boga, Woli Bożej.
Przypominaj sobie posłuszeństwo, ilekroć uczynisz znak
(tu jest obrazek, na górze 1, na dole 2, po lewej 3, po prawej 4, w środku 5 - przypis trep)
Krzyża Świętego: 1) poddaj sąd, 2) serce, 3) wolę, 4) barki do znoszenia ciężaru pracy na chwałę Bożą przez dobro Zakonu, Kościoła i zbawienia dusz; 5) amen - niech się tak stanie.
Miłość bliźniego [ 32 ] nadnaturalna (stała): myślą, słowem i uczynkiem.
Za nią Niebo; bez niej Piekło. Distinctivum chrześcijan [ 33 ]. Życie krótkie, cierpienia krótkie, a potem:
Niebo. Niebo. Niebo.
Odwagi więc.
Wykonuj Wolę Bożą: wykonuj prawo Boże, Regułę; posłuszny bądź i cierpliwy. Weź krzyż swój i idź za P. Jezusem por. [Łk 9,23].
[O. Maksymilian M-a Kolbe]
[ 1 ] W oryginale wyraz podkreślony dwukrotnie.
[ 2 ] Jesteś światłością świata, solą ziemi.
[ 3 ] Wyraz nieczytelny.
[ 4 ] Wyraz podkreślony dwukrotnie.
[ 5 ] Sam się uniżył, stawszy się posłusznym aż do śmierci, a śmierci krzyżowej.
[ 6 ] Wyrazy "jak najwięcej" podkreślone dwukrotnie.
[ 7 ] Człowiekiem Bożym.
[ 8 ] Wyraz podkreślony dwukrotnie.
[ 9 ] Wyraz podkreślony dwukrotnie.
[ 10 ] Obojętność.
[ 11 ] Zabezpieczyć się.
[ 12 ] Zwyczaj zastanawiania się, rozmyślania.
[ 13 ] Uszanowanie dla innych.
[ 14 ] Zawsze duch: 1) skruchy (wystarczy żal obrzydzenia); 2) czujności; 3) wynagrodzenia.
[ 15 ] Posłuszeństwo zakonne. Słowa dodane później czerwonym atramentem.
[ 16 ] Beze mnie nic uczynić nie możecie. Wyraz "nihil" ("nic") podkreślony dwukrotnie.
[ 17 ] Wyraz podkreślony czterokrotnie.
[ 18 ] Św. Jan Vianney.
[ 19 ] Wyraz podkreślony czterokrotnie.
[ 20 ] Wyraz podkreślony czterokrotnie.
[ 21 ] Pobożność i wiedza.
[ 22 ] Módl się i pracuj; nie: pracuj i módl się. Wyraz "ora" ("módl się") podkreślony dwukrotnie.
[ 23 ] Zaczął Jezus czynić i uczyć (a nie: uczyć i czynić). Wyraz "facere" ("czynić") podkreślony dwukrotnie.
[ 24 ] Wszystko, co czyni zakonnik, wypływa z Posłuszeństwa, Ubóstwa i Czystości.
[ 25 ] Dwa wyrazy nieczytelne; pierwszy wyraz można odczytać jako: cztery.
[ 26 ] Czuwajcie i módlcie się. Zdanie podkreślone czterokrotnie.
[ 27 ] Wyraz podkreślony dwukrotnie.
[ 28 ] Wyraz podkreślony dwukrotnie.
[ 29 ] Wyrazy podkreślone dwukrotnie.
[ 30 ] Wyrazy podkreślone dwukrotnie.
[ 31 ] Wyraz podkreślony czterokrotnie.
[ 32 ] Wyrazy podkreślone dwukrotnie.
[ 33 ] Znak szczególny chrześcijan.
Wklejałem raz na dwa dni te rekolekcje, ale wydaje mi się, że i raz na tydzień nie byłoby za rzadko - tyle w nich treści do rozważenia, odniesienia do siebie, zachowania w sercu. Póki będą lecieć te notatki, będę wklejał w poniedziałki.
845
[Rekolekcje przed subdiakonatem]
[Rzym, lipiec 1916] [ 1 ]
Ćwiczenia duchowne 1916 [roku] przed subdiakonatem
Wstęp
Pan Bóg jest dobry nieskończenie; więc mniej lub więcej od ciebie zależy.
1 d[zień]
I M[edytacja]
Służ Panu Bogu tak, jak Panu Bogu, a nie [jak] tobie się podoba. To jest twą jedyną największą i esencjonalną sprawą. I dla ciebie jest piekło otwarte.
Pycha [ 2 ] jest początkiem wszelkiego złego [por. Tb 4,14].
Teraz czas drogi.
"Ta jest najwyższa mądrość, przez wzgardę świata ciągnąć do królestwa niebieskiego" [ 3 ].
Pokora Niepokalanej spowodowała Macierzyństwo Boże: "Quia ancillam humilem..." [ 4 ] [por. Łk 1,48].
Pan Bóg się upokarza; a ty, gnoju, się pysznisz!
Nierozłącznymi towarzyszami ubóstwa są: wzgarda i boleść.
Pycha cnoty w grzechy zamienia; a pokora grzechy w cnoty [ 5 ].
Tylko pokorny jest spokojny.
Celem szatana: wzgarda P. Boga i potępienie dusz. Celem P. Jezusa: należna chwała Boża i zbawienie dusz.
Bronią (sidłami) szatana: bogactwa, honory i przyjemności; bronią P. Jezusa: ubóstwo, wzgarda i przykrości (ale to wszystko słodsze nieskończenie od światowości) [ 6 ].
Bądź spokojny: [ 7 ] Oddaj się cały w ręce miłosiernej Opatrzności Bożej tj. Niepokalanej i bądź spokojny, i w pokoju czyń Wolę Bożą.
[Notatki bez oznaczenia dnia i medytacji]
M[edytacja], d[zień]. Upadły na duchu pomyśl: "Błogosławieni miłosierni, albowiem miłosierdzia dostąpią" [Mt 5,7].
O[jciec] R[ektor] [ 8 ] - dozwól [ 9 ] się wieść Panu Bogu; a nie ty chciej wieść Pana Boga.
Posłuszny [ 10 ] bądź, bo przez to najwięcej udoskonalisz siebie i innych; to jest bowiem Wola najmądrzejszego, najpotężniejszego i najmiłościwszego Ojca. Lepiej utracić honor, wszystkie dobra i życie, niż obrazić Pana Boga choćby lekkim grzechem, bo grzech jest złem nieskończenie większym.
Pan Jezus wzgardzony, ukrzyżowany: propter te [ 11 ].
Ufaj Bogu, a będziesz niewzruszony.
Zawsze i wszędzie możesz być szczęśliwym, jeżeliś posłuszny, bo Pan Bóg disponit omnia suaviter [ 12 ] [por. Mdr 8,1]. Czemuż się więc, głupi [ 13 ], troszczysz? [por. Łk 12, 20].
Św. Augustyn: "Panie, czyń ze mną, jak wiesz i chcesz; wiem bowiem, żeś kochający" [ 14 ].
Sprzeciwiając się posłuszeństwu często spotkasz to, czegoś chciał uniknąć.
Staraj się o najwyższy (tj. jaki Pan Bóg chce) stopień w niebie; bo więcej cierpienia kosztuje piekło, jak niebo (plus minus) = Posłuszeństwo.
Dąż do najwyższego [ 15 ] stopnia doskonałości, bo jak umrzesz, tak zostaniesz na całą wieczność; a umrzesz wkrótce, kiedy się nie będziesz spodziewał i pójdziesz na drugi świat sam i nagi.
Staraj się być podobnym Panu Jezusowi Ukrzyżowanemu. Praedica "Iesum et hunc Crucifixum" [por. 1 Kor. 2,2] vita et verbo [ 16 ].
Na sądzie ostatecznym ścisły zdasz rachunek z każdej chwilki czasu; z każdej łaski otrzymanej; z każdego talentu (nie rozwiniętego!), ze wszystkiego dobrego, coś mógł zrobić (opuszczone!): więc spokój; na puszczy, abyś mógł słyszeć głos Boży.
Wróć do gorącości [ 17 ] [por. Ap 2,4-5] (zgadzania się i wykonywania Woli Bożej), bo źle ci teraz, dobrze było przedtem; a Pan Bóg z najczulszą miłością cię oczekuje.
Bądź panem, królem siebie, nikomu (nawet sobie), prócz Boga [ 18 ] samego, nie poddanym. - Pokój.
Idąc za Panem Jezusem będziesz królem, przyjacielem, synem i spadkobierca Bożym [por. 1 Sm 15,23; Wj 19,5-6; J 15,14-15; Mt 25,21]; o tyle szczęśliwym, o ile bliżej będziesz Go naśladował. Prawdziwie nieszczęśliwa i trudna jest droga potępienia i oziębłości.
Bądź Chrystusem [ 19 ].
Czyń, co, kiedy i jak Pan Bóg chce = zgoda z Wolą Bożą i posłuszeństwo = najwyższa mądrość.
Nie przywiązuj się zanadto nawet do rzeczy koniecznie potrzebnych.
Oblubienicą św. O. Franciszka jest Ubóstwo [ 20 ], które i swoim synom w spadku zostawił.
Czuwaj! Współzawodnicz w wierności, w wypełnianiu najmniejszych reguł. Czyń, co czynisz.
Czyń, co czynisz; o nic się nie troszcz; twój nieskończenie dobry Ojciec na pewno przygotuje ci zawsze i wszędzie to, co jest najlepsze dla ciebie; wielką przykrość czynisz temu Ojcu najlepszemu, gdy dobroci Jego nie dowierzasz troszcząc się o cokolwiek.
Rozmyślaj często o tym, że cała wielkość, świętość i godność twoja zależy jedynie od wypełnienia Woli Bożej [ 21 ]; reszta: sława, bogactwa, wygody, prace, nawrócenia, modlitwy, pokuty i nawet męczeństwo - poza wolą Bożą są niczym, marnowaniem czasu, grzechem.
Oddaj się zupełnie Panu Bogu, a będziesz szczęśliwy.
Dlatego studiuj Ukrzyżowanego. Upodobnij się Jemu.
Czytanie Listów św. Pawła i "Naśladowania".
Oznacz, co masz czynić na wakacjach, abyś nie był "tam i sam się tułający". Zajmij każdą chwilę czasu: "podział godzin". Staraj się o zbawienie wszystkich wszystkimi [ 22 ] możliwymi sposobami, bo Pan Jezus powiedział św. Brygidzie, że za każdą duszę gotów jest cierpieć nawet więcej niż wycierpiał, aby tylko ją zbawić (nabożeństwo do Niepokalanej).
Bądź symplicznym [ 23 ], jak dziecko, ale roztropnie: Z Panem Bogiem, N[ajświętszą] Panną, [wobec] przedstawiających P. Boga, tj. przełożonych, bezwzględnie itd.; z ludźmi jako ludźmi krytycznie.
Używaj wszystkich [ 24 ] środków, które ci Pan Bóg oznaczy do dojścia do doskonałości, a będziesz prawdziwie spokojny i szczęśliwy.
Pragnij cierpieć [ 25 ] i być wzgardzonym [ 26 ] (choćbyś tę samą zasługę i chwałę Bożą mógł uczynić bez tego) dlatego jedynie, że Bóg twój tak samo żył. Wzgardzony - "ukrzyżuj, ukrzyżuj" [Łk 23,21] - od wszystkich, którym tyle dobrego uczynił. Zapłatą twoją od ludzi niech będzie wzgarda, boś: 1) godzien tego za to, co twego jest w pracy; 2) Pan Jezus taką zapłatę otrzymał i otrzymuje, niestety.
Najniegodniejszy! najwięcej marnujesz łaski Boże.
Cierp i pracuj, o ile możesz w .ukryciu (o marnotrawco łask Bożych) dla Boga samego.
Co dzień, często i w trudnych chwilach patrząc na Ukrzyżowanego ucz się, [widząc że] najuboższy, w cierpieniach największych i wzgardzie od wszystkich, naśladować P. Jezusa nagiego, w takich boleściach i tak wyszydzanego; i bądź posłusznym Panu Bogu we wszystkim i to zawsze, całkowicie, skoro i ślepo.
Kochaj nieprzyjaciół tym więcej, im więcej ci przykrości uczynili, bo P. Jezus: Pater, ignosce illis, non enim sciunt, quid faciunt [ 27 ] [por. Łk 23,34].
Im więcej będziesz cierpiał w tej chwilce życia, tym większą chwałę będziesz miał w niebie.
Kochaj Boga dla Boga samego i dla Niego (coraz spokojniej i miłośniej) w pokoju i miłości cierp i pracuj.
Kochaj, kochaj uczynkiem Pana Boga, daj Mu siebie, wszystkich i wszystko, i bądź z Nim (skupienie) zawsze, bo i On tak robi.
[O. Maksymilian M-a Kolbe]
[ 1 ] Św. Maksymilian otrzymał święcenia subdiakonatu 16 VII 1916 r.
[ 2 ] W oryginale wyraz "pycha" podkreślony dwukrotnie.
[ 3 ] N[aśladowanie] Ch[rystusa], Ks. I, r. I, 4 - przyp. Aut.
[ 4 ] "Iż wejrzał na niskość służebnicy swojej..."
[ 5 ] Drugą część zdania należy rozumieć w świetle innych wypowiedzi Świętego, np.: "W razie upadku nie traćcie nigdy ufności, bo upadek wyjdzie nam na większe upokorzenie, na większą czujność, słowem na większe dobro" – zob. Pisma, 653a.
[ 6 ] Po tych słowach w zeszycie z notatkami znajdują się dwie strony nie zapisane.
[ 7 ] Wyraz "spokojny" podkreślony dwukrotnie.
[ 8 ] Skrót "OR" trudny do odczytania. Być może wskazuje na rektora Kolegium, który często powtarzał ną myśl, powracającą w notatkach św. Maksymiliana z medytacji. Rektorem był wówczas (1913-1916) o. Luigi Bondini, który został później kierownikiem duchowym Świętego.
[ 9 ] Wyraz podkreślony dwukrotnie.
[ 10 ] Wyraz podkreślony dwukrotnie.
[ 11 ] Dla ciebie, z powodu ciebie.
[ 12 ] Urządza wszystko wdzięcznie.
[ 13 ] Wyraz "głupi" podkreślony dwukrotnie.
[ 14 ] Wyznania i Solilokwia św. Augustyna zawierają wiele podobnych myśli.
[ 15 ] Wyraz podkreślony dwukrotnie.
[ 16 ] Głoś "Jezusa i to ukrzyżowanego" życiem i słowem.
[ 17 ] Wyraz "gorącości" podkreślony dwukrotnie.
[ 18 ] Wyraz podkreślony trzykrotnie.
[ 19 ] Wyrazy podkreślone trzykrotnie.
[ 20 ] Wyraz "ubóstwo" podkreślony dwukrotnie.
[ 21 ] Wyrazy podkreślone dwukrotnie.
[ 22 ] Wyrazy "wszystkich wszystkimi" podkreślone trzykrotnie.
[ 23 ] Prostym.
[ 24 ] Wyraz podkreślony dwukrotnie.
[ 25 ] Wyraz podkreślony trzykrotnie.
[ 26 ] Wyraz podkreślony pięciokrotnie.
[ 27 ] Ojcze! odpuść im, bo nie wiedzą, co czynią.