Przejdź do treści
Ex Cathedra

Forum przyjaciół niegdysiejszego Forum Frondy. Tam się poznaliśmy!

Wątek o Słowacji

Rozpoczęty przez Rzchanym152 komentarze4,6 tys. wizyt
1235

Komentarze

  • @Szturmowiec.Rzplitej powiedział(a):
    Czytam, że rząd stracił większość w parlamencie.

    Tam się odbywa jakieś kryterium uliczne, a to jest bardzo dziwne i niebezpieczne.

  • Z kolei u nas jest bardzo dziwne i niebezpieczne że kryterium uliczne nie odbywa się.

  • Śledczym próbował ściemniać, że chodziło mu o Wietnam.

  • @MarianoX powiedział(a):
    Z kolei u nas jest bardzo dziwne i niebezpieczne że kryterium uliczne nie odbywa się.

    A kto miałby być tym ulicznikiem?

  • O sytuacji na Słowacji.

  • edytowano styczeń 2025

    @Szturmowiec.Rzplitej powiedział(a):

    @MarianoX powiedział(a):
    Z kolei u nas jest bardzo dziwne i niebezpieczne że kryterium uliczne nie odbywa się.

    A kto miałby być tym ulicznikiem?

    Niedawno rozmawiałem z kolegą który zdziwił się że zadymy nie robi młodzież, ponieważ obecnie jeżeli ktoś nie ma mieszkania po rodzicach lub dziadkach to szansę na dorobienie się takowego przed późną starością są dość, hmm. .. iluzoryczne

  • @allium powiedział(a):
    Niedawno słyszałem, że dyrektorem TANAPU został niedawno człowiek z wyrokiem za kłusownictwo.

    Kilka lat temu ministrem ochrony środowiska był u nich właściciel lub udziałowiec firmy drzewnej.

  • Moja umiłowana kuleżanka Sofia H. reklamuje Tatratea.

  • "Serbia przeżywa największe protesty od czasów Miloszevicia – 24 stycznia w całym kraju odbył się strajk generalny, a wczoraj rozpoczęła się blokada Avtokomanda, największego węzła komunikacyjnego w Belgradzie.

    Wygląda na to, że wszyscy „przyjaciele Putina w Unii Europejskiej” przechodzą obecnie trudny okres – zachwiana została nie tylko władza Fico i Orbana na Słowacji i Węgrzech, ale także władza Vučicia w Serbii."

  • @Wielen powiedział(a):

    @allium powiedział(a):
    Niedawno słyszałem, że dyrektorem TANAPU został niedawno człowiek z wyrokiem za kłusownictwo.

    Kilka lat temu ministrem ochrony środowiska był u nich właściciel lub udziałowiec firmy drzewnej.

    Mimo wszystko czułbym się pod takim kierownictwem pewniej niż pod okupacją Hennig-Kloski i Dorożały. Tamtemu przynajmniej powinno zależeć aby zasoby odnawialnego surowca nie malały.

  • @Brzost powiedział(a):

    @Wielen powiedział(a):

    @allium powiedział(a):
    Niedawno słyszałem, że dyrektorem TANAPU został niedawno człowiek z wyrokiem za kłusownictwo.

    Kilka lat temu ministrem ochrony środowiska był u nich właściciel lub udziałowiec firmy drzewnej.

    Mimo wszystko czułbym się pod takim kierownictwem pewniej niż pod okupacją Hennig-Kloski i Dorożały. Tamtemu przynajmniej powinno zależeć aby zasoby odnawialnego surowca nie malały.

    No i może coś słyszał o gospodarce leśnej.

  • @Brzost powiedział(a):
    Niestety, nie posiadam wiedzy w temacie. Mogę zasięgnąć jej u kolegów z Krakowa, którzy są bliżej.

    Też popytałem i dostałem coś takiego (wyciąłem fragmenty, że tak powiem "prywatne"

    Problem z tym, że ja – siłą rzeczy – znam głownie wersje ekologistów oraz osób, które generalnie mają poglądy mocno „europejskie”. Ale jak się przyjrzeć bliżej to wydaje się, że mamy do czynienia z dwoma elementami: „odbiciem wahadła” i swego rodzaju „łowiecką solidarnością” połączoną z brakiem klasy.
    (.....)
    Generalnie po IIWW w większości państw europejskich wilki i niedźwiedzie stały się gatunkami zagrożonymi. Do tego stopnia, że już w 1952 roku wpisano miśki na listę CITES. Jednak prawne statusy tych gatunków poszły różnymi drogami. W latach 90-tych niedźwiedzie znalazły się w załącznikach (II i IV) do dyrektywy habitatowej i to jeszcze jako gatunki priorytetowe. Status wilków był bardziej zróżnicowany – np. w Konwencji Breneńskiej uznano, że w niektórych państwach (w tym Polce i Słowacji) nie potrzebują one ochrony. Przy czym liczebności obu omawianych gatunków były na tyle małe, że kwestie tego czy je chronić czy nie dotyczyły tylko albo pasjonatów, albo niewielkiego ułamka hodowców, którym czasami wchodziły one w szkodę. Z tym, że też zwykle wystarczały proste metody ich odstraszania.
    Sprawa zaczęła się zmieniać w latach 90-tych. W krajach aspirujących do członkostwa w EU, zaczęto brać wilki i miśki pod ochronę, albo przynajmniej drastycznie zmniejszać limity odstrzałów. W efekcie populacje zaczęły dość szybko wzrastać. No i zgodnie z ekologiczną zasadą „optymalnego rozmieszczania” rozchodzić się poza swoje mateczniki. A to musiało prowadzić do powstania sytuacji konfliktowych.
    Na Słowacji szczególnie wyraźnie widać to było na przykładzie niedźwiedzi. Pomimo, że unijne regulacje implementowano w sposób dość łagodny, to i tak tempo eliminowania „osobników problemowych” było dużo wolniejsze niż ich przybywanie. A jednocześnie bardzo aktywnie działali miejscowi ekologiści, którzy podobnie jak u nas blokowali nie tylko zmiany ale i nawet sensowną dyskusję. W końcu doszło do tego, że w 2023 i 2024 średnio raz w tygodniu dochodziła do „konfliktów” z niedźwiedziami. Przy czym te „konflikty” to nie tylko zniszczenia pasieki czy zabicie zwierząt hodowlanych, ale także ataki na ludzi (z przypadkami ofiar śmiertelnymi). Jednocześnie przepisy i biurokracja powodowały, że nawet w takich sytuacjach eliminacja „osobników problemowych” była albo spóźniona albo nieefektywna (np. „problemowe” samice odstrzeliwano już po tym, jak nauczyły młode, że żarcia najłatwiej szukać w pobliżu ludzkich siedzib. Co więcej próby zmiany przepisów były blokowane albo przynajmniej oprotestowane przez KE.
    (.....)
    Jak łatwo się domyślić, spowodowało to „odbicie wahadła” — ludzie zagłosowali na tych, którzy obiecali, że na wsiach zrobi się bezpiecznie. I faktycznie po zmianie władzy przepisy się zmieniły. Co oczywiście spowodowało protesty ekologistów. Jak się rzuci okiem na nagłówki, to rzeczywiście może się wydawać, że to jakaś rzeź. Ale – na ile się dało poparzyłem na liczby: W zeszłym roku odstrzelono circa 50 sztuk. To dużo. Ale jednocześnie trzeba pamiętać, że liczebność słowackiej populacji niedźwiedzi szacowana jest na coś pomiędzy 1500 a ponad 2000. Czyli odstrzał na poziomie 3-4 %. Populacji w stanie wzrostu. Przyznasz, że wygląda to mniej strasznie.
    Jednak, niestety, nie wszystko jest tak jednoznaczne. Są wiarygodne przesłanki, że teraz klasyfikowanie osobnika jako „problemowego” uproszczono do granic absurdu: „Skoro został odstrzelony, to znaczy, że był problemowy”. Nieciekawie wygląda też kwestia niekórych zmian przepisów. Dotyczy to np. podejścia do tego co się nazywało „ spoločenská hodnota druha” (czyli „społeczna wartość gatunku”). Dotychczas było tak, że każdy gatunek miał przypisaną przez rozporządzenie „wartość”. I zniszczenie / zabicie pojedynczego osobnika było wyceniane jako szkoda w takiej kwocie. Zatem jeżeli ktoś sobie odłowił niepylaka apollo to uznawano, że zniszczył mnienie państwowe, ma kwotę 150euro. Jeżeli ukatrupił 4 osobniki to już było to 600 eurosków. Tak, że w pewnym momencie – po przekroczeniu określonej kwoty – można było, zgodnie ze słowackim KK, z wykroczenia popaść w przestępstwo. Teraz to zmieniono – tzn. szkoda w przyrodzie jest zawsze wykroczeniem – nawet jakby ktoś z premedytacja wytłukł wszystkie sokoły wędrowne na Słowacji.
    Do tego dochodzą kwestie polityki personalnej, w której generalnie przynależność do tego samego koła łowieckiego co minister stanowić ma najlepszą rekomendację.

  • Rozpoznaję styl.

  • @trep powiedział(a):
    Rozpoznaję styl.

    ?????

  • Mam napisać czyj?

  • edytowano styczeń 2025

    @trep powiedział(a):
    Mam napisać czyj?

    Aaaa rozchodza się o to, że kolega autora zidentyfikował?
    Bo myslałem, że to jakiś przytyk do tresci

  • @Brzost powiedział(a):

    @Wielen powiedział(a):

    @allium powiedział(a):
    Niedawno słyszałem, że dyrektorem TANAPU został niedawno człowiek z wyrokiem za kłusownictwo.

    Kilka lat temu ministrem ochrony środowiska był u nich właściciel lub udziałowiec firmy drzewnej.

    Mimo wszystko czułbym się pod takim kierownictwem pewniej niż pod okupacją Hennig-Kloski i Dorożały. Tamtemu przynajmniej powinno zależeć aby zasoby odnawialnego surowca nie malały.

    Tragiczna alternatywa.

  • edytowano 16 listopada

    Ciekawy filmik o gospodarce Słowacji, o tym, że są biedniejsi od Polaków i z jakich powodów:

  • Nie wiedziałem że mają lewostronny ruch, hehe.

    👣

    🐾
    🐾

  • Byłem na rocznicy założenia diecezji Spiskiej - kilka luźnych obserwacji:
    1) ogólne wrażenie - nie przelewa się Słowakom, poziom zamożności podobny jak w Polsce, w zależności od regionu może być nawet niższy. Niektórzy dzielą Słowację na Bratysławę (jak to stolica zamożna - blisko Austria i Wiedeń) i reszta. Sporo domów nadaje się do szybkiej modernizacja, ale i też sporo nowoczesnych osiedli
    2) Wiara - ogólnie katolicy, ale dużo zależy od regionu. Spisz i ogólnie północ jest bardziej religijna - ale i tutaj też są Prawosławni, Grekokatolicy czy Ewangelicy
    3) Katedra w Spiskim Podgrodziu i pobliski pałac biskupi - niezbyt duże i wymagające dość pilnego remontu - podobno jakiegoś grantu nie dostali.
    4) Kościół za komuny - dramat - księża, zakony likwidowane, przewożeni do kopalni uranu, wielu kapłanów było tajnie wyświęcanych m.in. przez kardynała Macharskiego w Krakowie czy w Tatrach za pomocą specjalnych szyfrów - wydaje się, że po 1989 Kościół się dopiero zaczął odbudowywać
    5) Kościół obecnie - podobnie jak w Polsce spadek dzietności i spadek liczby powołań
    6) Polska - do Polski odnoszą się z dużą sympatią, a Kraków to dla nich pewien punkt odniesienia - bogatsza diecezja, sporo wiernych, wielu Słowaków czy kleryków tu studiowało. Biskup dobrze mówi po polsku.
    7) Gospodarka - bardzo duże uzależnienie od branży motoryzacyjnej - wrażliwa na koniunkturę światową. Rynek wewnętrzny umiarkowany, przyjęcie Euro spowodowało drożyznę - odtąd raczej Słowacy jeżdżą do Polski na handel.
    8) Kraj - w większości górzysty poza południem, sporo terenów niezamieszkałych, tendencja i świadoma polityka rządu zmierzająca do większej koncentracji w większych miejscowościach - z różnymi skutkami
    9) Tatry - przepiękne widoki na góry z wielu miejsc na Spiszu (też po polskiej stronie)
    10) Gwara spiska granica z 1920 roku - trochę szkoda, że więcej nie otrzymaliśmy - ludność polska sięgała dużo dalej - mielibyśmy dużo więcej przepięknych terenów - z czasem nastąpiła Slowakizacja Polaków po słowackiej stronie i Polonizacja Słowaków po polskiej. Gwara jest częścią języka polskiego. Ostatnio też pojawiła się na Słowacji w spisach narodowość... góralska.
    11) Słowacy - poza tym, że wzbudzają sympatie to niewiele o nich wiemy. Ogólnie naród raczej chłopski - szlachta to byli głównie Węgrzy i trochę Niemców
    12) Język słowacki - chyba po Dolnołużyckim najbliższy polskiemu. Podobnie jak czeski większość słów dość podobna i... wzbudza powszechną wesołość. Np. Dobre ranko, popoluszka to kopciuszek
    13) Unia Polsko - Słowacka - była taka koncepcja, w latach 30-tych na Słowacji. Polonofile trochę stracili na znaczeniu po zmianach granic przed IIWŚ - ale pomysł ciekawy. Przyczyny pomysłu to m.in. - Węgrzy to okupant, Czesi zdominowali Czechosłowację, a poza tym to ateiści w przeciwieństwie do w większości katolickich Słowaków
    14) CPK i Polska gospodarka a Słowacja - wydaje się, że przy dobrych rządach w Polsce, rusza bardziej cały region - w tym i Słowacja
    15) Sedembolestná Panna Mária a Svätý Martin, proste za nás

  • Szlachta to byli głównie Węgrzy i trochę Niemców... Ręce opadają. Była liczna słowacka drobna i średnia szlachta tzw. zemania (singular to zeman, Zima słyszysz?), państwowo Węgrzy (bo to przecież były Węgry) ale kulturowo posługiwali się swoim językiem, modlili się co ciekawsze po czesku. Słowaccy luteranie jako języka nabożeństw, modlitw i pieśni używali tzw. czesko-biblijnego (bibličtina), opartego na przekładzie Biblii kralickiej z końca XVI wieku. Po 1620 roku tysiące czeskich wygnańców – pastorów, nauczycieli, pisarzy i drukarzy – uciekło na teren dzisiejszej Słowacji, gdzie wolność wyznania dla protestantów była w Królestwie Węgier znacznie szersza niż w Czechach. Na Słowacji (m.in. w Lewoczy, Skalicy, Trnawie, Preszowie czy Bratysławie) działały drukarnie wydające czeskie kancjonały (np. słynna Cithara sanctorum Jerzego Trzanowskiego z 1636 roku) oraz szkoły ewangelickie, w których nauczano w języku czeskim. Zabawne, że literacki język (staro)czeski przetrwał głównie na Słowacji. Katoliccy księża i intelektualiści (skupieni wokół Uniwersytetu w Trnawie) nie chcieli używać języka czeskiego (bibličtiny), ponieważ kojarzył im się z protestantyzmem. Potrzebowali własnego języka do kazań, modlitw i książek dla katolickiego ludu. W 1787 roku ksiądz Anton Bernolák opublikował pierwsze zasady pisowni i gramatyki języka słowackiego. Ostra madziaryzacja to dopiero końcówka XIX wieku.

  • Jestem wielkim sympatykiem Słowacji a najbardziej podziwiam to, jak im się udaje zachować fajną architekturę domów mieszkalnych, mimo licznych blizn po komunizmie. W wielu miejscach kiedy odbudowują domy, starają się zachować i styl, i układ starej zabudowy. Do tego jest ogólny porządek, mimo że żyją chyba skromniej od nas. Ogólnie, czuję się tam bardzo swojsko.
    Druga rzecz, to sporo tam cywilizowanych Cyganów. Może już kiedyś wspominałem, że nawet obsługują kasy w marketach.
    Trzeci drobiazg godny wzmianki to pewna osobliwość - w wioskach zachowano systemy kołchoźników - głośników na słupach, przez które do dziś nadawane są komunikaty, np. o tym kto umarł.
    Niestety, są prorosyjscy. Mają swoje mity narodowowyzwoleńcze jak to walczyli z faszyzmem u boku armii sowieckiej, pielęgnują pomniki, reklamują wycieczki do Rosji. Po rozmowie z moimi gospodarzami o bieżącej polityce aż musiałem wziąć prysznic.

  • @Wielen powiedział(a):
    Jestem wielkim sympatykiem Słowacji a najbardziej podziwiam to, jak im się udaje zachować fajną architekturę domów mieszkalnych, mimo licznych blizn po komunizmie. W wielu miejscach kiedy odbudowują domy, starają się zachować i styl, i układ starej zabudowy. Do tego jest ogólny porządek, mimo że żyją chyba skromniej od nas. Ogólnie, czuję się tam bardzo swojsko.
    Druga rzecz, to sporo tam cywilizowanych Cyganów. Może już kiedyś wspominałem, że nawet obsługują kasy w marketach.
    Trzeci drobiazg godny wzmianki to pewna osobliwość - w wioskach zachowano systemy kołchoźników - głośników na słupach, przez które do dziś nadawane są komunikaty, np. o tym kto umarł.
    Niestety, są prorosyjscy. Mają swoje mity narodowowyzwoleńcze jak to walczyli z faszyzmem u boku armii sowieckiej, pielęgnują pomniki, reklamują wycieczki do Rosji. Po rozmowie z moimi gospodarzami o bieżącej polityce aż musiałem wziąć prysznic.

    Pierwszy transport ludności żydowskiej wysłanej na śmierć do obozu zagłady w Auschwitz-Birkenau spoza terytorium Polski okupowanego przez Niemców pochodził właśnie ze Słowacji. A odpowiedzialnymi za to bezpośrednio byli chorobliwi żydożercy z tzw. Gwardii Hlinka, a pośrednio ich idol ks. Tiso

  • Zanim w ogóle ruszyły transporty do Auschwitz, rząd w Bratysławie systematycznie pozbawiał Żydów praw obywatelskich i majątku. Kulminacją był przyjęty we wrześniu 1941 roku tzw. Kodeks Żydowski (Židovský kódex), wzorowany na niemieckich ustawach norymberskich, ale w niektórych zapisach (np. w definicji przynależności rasowej) nawet od nich surowszy. Niemcy nie musieli używać własnych oddziałów na terenie Słowacji. Za tworzenie list, koncentrację ludzi w obozach przejściowych (w Popradzie, Żylinie, Seredzie, Novákach i Patronce) oraz eskortowanie pociągów do granicy w Zwardoniu odpowiadały słowackie organy państwowe oraz kolaboracyjna, paramilitarna organizacja Gwardia Hlinki (Hlinkova garda)

  • Otóż to, stąd te przesadne podkreślanie znaczenia Powstania Słowackiego. Zupełnie jak francuskiej Resistance.

  • Zwykle tam jeżdżę ze względu na geografię (góry) i nawet nie nocuję u nich, ale w te wakacje się skusiliśmy z rodziną i spaliśmy po ich stronie Tatr. Z gospodarzem były mało interakcji, tylko przy okazji wymiany jakiejś butli z gazem, ale okazało się że za młodu jeździł do Krakowa na juwenalia i do Częstochowy na papieża, ogólnie dość katolicki i zapraszał nas do lokalnego kościoła w wiosce, który okazał się zabytkowym gotyckim z XIII wieku (kto by się spodziewał).
    W pensjonacie obok mieli spotkanie ichniejsi oazowicze, śpiewali piosenki przy ognisku, melodie te co u nas, tylko słowa ichniejsze.
    Co do megafonów na wioskach, to kiedyś załapaliśmy się na jakieś disco w ciągu dnia w wiosce przy przełomie Dunajca.

  • edytowano 18 listopada

    Gdy szedłem po raz pierwszy w pielgrzymce do Częstochowy w 1980 roku, w grupie prowadzonej przez o. Huberta Czumę SJ, było sporo Słowaków. Sprawiali wrażenie, że Kościół podziemny, ale bardzo świadomy.

  • Bo to katolicy stworzyli Słowację. Jakby nie oni, byliby Czechami.

  • @los powiedział(a):
    Bo to katolicy stworzyli Słowację. Jakby nie oni, byliby Czechami.

    A to nie tak, że Czechosłowacja powstała bo Czesi obawiali się Niemców, a Słowacy Węgrów?

  • loslos
    edytowano 18 listopada

    Ja nie o tym pisałem. Słowaccy protestanci (Safarik, Kollar, Masaryk) promowali pogląd o jednym narodzie czeskim z dwoma dialektami, Safarik i Masaryk wręcz się wyrzekli słowackości. Odrębność narodu słowackiego nagłaśniali słowaccy katolicy (Bernolak!). Uczciwie trzeba przyznać, że Stur też uznał istnienie Słowaków.

Aby napisać komentarz, musisz się zalogować lub zarejestrować.